Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 128

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

बृंहस्पतिपदं ङेंऽतं सेंद्वाद्यर्णाघमंडितम् । नमोंतो वसुवर्णोऽयं मुनिर्ब्रह्मास्य संमतः ॥ १२८ ॥

Transliteration

bṛṃhaspatipadaṃ ṅeṃ'taṃ seṃdvādyarṇāghamaṃḍitam | namoṃto vasuvarṇo'yaṃ munirbrahmāsya saṃmataḥ || 128 ||

Translation

Resi ini—yang diperkenankan oleh Brahmā—berkilau laksana emas. Namanya terbentuk dengan kata “Bṛhaspati”, berakhir dengan suku kata “ṅeṃ”, dihias dengan huruf awal “seṃ” dan “dvā”, serta ditutup dengan “namoṃ”.

Word by Word

• बृहस्पति-पदम्: the word/term ‘Bṛhaspati’
• बृहस्पति-पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बृहस्पतेः पदम्)

• ङे-अन्तम्: ending with ‘ṅe’
• ङे-अन्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ङे (प्रातिपदिक/प्रत्याहार-नाम) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ङे इति अन्तः यस्य)

• स-इन्दु-आद्य-अर्ण-अघ-मण्डितम्: adorned with the syllables ‘sa, indu, ādi, arṇa, agha’ etc.
• स-इन्दु-आद्य-अर्ण-अघ-मण्डितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + अर्ण (प्रातिपदिक) + अघ (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त; √मण्ड्/मड् (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘मण्डित’; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (सहित-इन्दु-आदि-अर्ण-अघ-इत्यादिभिः मण्डितम्)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (सम्बोधन/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात); नमस्कारार्थक

• अन्तः: within
• अन्तः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (उपसर्ग/अव्यय-प्रयोगः); ‘within/inside’ अर्थे

• वसु-वर्णः: one of golden/bright hue
• वसु-वर्णः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; कर्मधारयः (वसु-सदृशः वर्णः)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्य: of this (one)
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन; सर्वनाम

• संमतः: approved/accepted
• संमतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + √मन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘approved/accepted’

Speaker

Narada (teaching in a Vedanga/technical register; dialogue frame traditionally with Sanatkumara lineage)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Brihaspati
• Brahma

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that sacred identity and authority (a rishi’s recognized status) are linked with mantra-sound structure and Brahmā’s sanction, highlighting the Purāṇa’s Vedāṅga-oriented reverence for śabda (sacred sound).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it shows that bhakti-practice in Purāṇic tradition often rests on precise mantra and name-forms; correct utterance and sanctioned formulae support devotional recitation and worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā/Vyākaraṇa-style attention to syllables and endings—how names/mantras are built from specific akṣaras (phonemes) and how such formations are treated as meaningful and authoritative.