Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 57

Mantraśodhana, Dīkṣā-krama, Guru-Pādukā, Ajapā-Haṃsa, and Ṣaṭcakra-Kuṇḍalinī Sādhana

नमोऽस्तु गुरवे तस्मा इष्टदेवस्वरूपिणे । यस्य वागमृतं हंति विषं संसारसंज्ञकम् ॥ ५७ ॥

namo'stu gurave tasmā iṣṭadevasvarūpiṇe | yasya vāgamṛtaṃ haṃti viṣaṃ saṃsārasaṃjñakam || 57 ||

Segala hormat kepada Guru itu, jelmaan Dewa Pilihan (Iṣṭa-devatā); tutur katanya laksana amṛta yang memusnahkan racun bernama saṃsāra, kewujudan duniawi.

नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन/नमस्कार-क्रिया (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (नमस्कारार्थक-निपातः)
अस्तुlet there be
अस्तु:
क्रिया (Verb/action)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
गुरवेto the guru
गुरवे:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन
तस्मैto that (one)
तस्मै:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सर्वनाम
इष्ट-देव-स्वरूपिणेto the one whose form is the chosen deity
इष्ट-देव-स्वरूपिणे:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootइष्ट (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + स्वरूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (इष्टदेवस्य स्वरूपः यस्य)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
वाक्-अमृतम्nectar-like speech
वाक्-अमृतम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (अमृततुल्या वाक्)
हन्तिdestroys
हन्ति:
क्रिया (Verb/action)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
विषम्poison
विषम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
संसार-संज्ञकम्called ‘saṃsāra’
संसार-संज्ञकम्:
विशेषण (Adjectival to विषम्)
TypeAdjective
Rootसंसार (प्रातिपदिक) + संज्ञक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (संसार इति संज्ञा यस्य)

Narada (in a devotional eulogy to the Guru/ācārya within the instructional flow)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

G
Guru
I
Ishtadeva

FAQs

It elevates the Guru as the living presence of one’s iṣṭadevatā and teaches that true instruction (vāk as amṛta) is the antidote to the suffering of saṃsāra.

By identifying the Guru with the chosen deity, it frames devotion as practiced through surrender, reverence, and faithful reception of the guru’s upadeśa, which purifies and liberates the devotee.

The verse underscores the sanctity and transformative power of vāk (sacred speech), aligning with Vedāṅga concerns such as śikṣā (proper recitation) and vyākaraṇa (clarity of meaning) as supports for effective spiritual teaching.