Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 85

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

मंदार्चने वा तमसि शयनं नीचगेभुवि । शीर्षे पृष्टोदये जन्म तद्वदेव विनिर्दिशेत् ॥ ८५ ॥

maṃdārcane vā tamasi śayanaṃ nīcagebhuvi | śīrṣe pṛṣṭodaye janma tadvadeva vinirdiśet || 85 ||

Jika seseorang tidur dalam kegelapan, atau berbaring di tanah yang rendah, atau lahir ketika ascendant berada pada bahagian kepala dan bahagian belakang sedang terbit, maka hendaklah difahami bahawa hasil yang ditunjukkan adalah sama seperti yang telah dinyatakan sebelumnya.

मन्द-अर्चनेin Saturn-worship/propitiation
मन्द-अर्चने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्द (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative singular (in Saturn’s worship/rite)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
तमसिin darkness
तमसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative singular
शयनम्sleeping/lying down
शयनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
नीच-गे-भुविon low ground/on the ground below
नीच-गे-भुवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनीच (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त/प्रातिपदिक) + भुवि/भू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative singular; ‘भुवि’ = on the ground; ‘नीचगे’ = low-going/low place
शीर्षेat the head (side)
शीर्षे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative singular
पृष्ठ-उदयेat the rising behind/backward (reverse rising)
पृष्ठ-उदये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative singular
जन्मbirth
जन्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
तत्-वत्-एवjust so/in the same way
तत्-वत्-एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वत् (प्रातिपदिक) + एव (अव्यय)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोग; ‘तद्वत्’ (indeclinable adverb) + एव (emphasis)
विनिर्दिशेत्one should declare/indicate
विनिर्दिशेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + निर् + दिश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; optative

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

FAQs

It treats certain conditions—darkness, improper sleeping places, and specific birth-time indications—as inauspicious nimittas, teaching vigilance in conduct and timing as part of Dharma-oriented living.

Indirectly: by discouraging tamasic habits and inauspicious settings, it supports a sattvic lifestyle that traditionally aids steadiness of mind, which is favorable for Vishnu-bhakti and disciplined practice.

Jyotiṣa/Nimitta-style reasoning: interpreting birth-time and situational signs as carrying predictable outcomes, and classifying certain timings/conditions as equivalent in result to previously described inauspicious indicators.