Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 44

Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy

प्रथादयस्रयश्चापि उदात्तेतः प्रकीर्तिताः । चर्करीतं च ह्नुङ् प्रोक्तोऽनुदात्तेन्मुनिसत्तम ॥ ४४ ॥

prathādayasrayaścāpi udāttetaḥ prakīrtitāḥ | carkarītaṃ ca hnuṅ prokto'nudāttenmunisattama || 44 ||

Bentuk-bentuk yang bermula dengan “prathā-” juga dinyatakan sebagai udātta (beraksen tinggi). Dan “carkarīta” serta “hnuṅ” dikatakan anudātta (beraksen rendah), wahai yang terbaik antara para muni.

prathādayaḥprathā and others
prathādayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprathā + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘प्रथा-आदयः’ = prathā and others
trayaḥthree
trayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्या
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्यय (particle)
udāttetaḥhaving udātta (it-marker)
udāttetaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootudātta + ita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; स्वर-विशेषण—‘udātta-it’ (having udātta it-marker)
prakīrtitāḥare proclaimed
prakīrtitāḥ:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootpra + kīrt (धातु) + ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/ta), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मणि—‘are proclaimed’
carkarītam(the root) carkarīta
carkarītam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcarkarīta (प्रातिपदिक/धातुनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; धातु-निर्देशः
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
hnuṅthe root hnuṅ
hnuṅ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothnuṅ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; धातुनाम
proktaḥis declared
proktaḥ:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootpra + vac (धातु) + ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/ta), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि—‘is said/declared’
anudātta-ithaving anudātta (it-marker)
anudātta-it:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanudātta + it (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; स्वर-विशेषण—‘anudātta it-marker’
muneO sage
mune:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
sattamaO best (of sages)
sattama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootsat + tama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)

Sanatkumara (teaching Nārada in a technical Śikṣā context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It emphasizes that liberation-oriented Dharma also requires precision in Vedic recitation—correct svara (accent) preserves mantra integrity, which is treated as a sacred discipline rather than mere linguistics.

While not a direct Bhakti verse, it supports devotional practice by safeguarding mantra-śravaṇa and japa: accurate accents are part of reverent worship and faithful transmission of Vedic sound.

Śikṣā (Vedāṅga phonetics): the classification of words/forms by Vedic pitch accents—udātta (raised) and anudātta (lowered)—with specific examples used as mnemonic rules for reciters.