Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 74

योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)

ममेति यन्मया प्रोक्तमसदेतन्न चान्यथा । नरेन्द्र गदितुं शक्यमपि विज्ञेयवेदिभिः ॥ ७४ ॥

mameti yanmayā proktamasadetanna cānyathā | narendra gadituṃ śakyamapi vijñeyavedibhiḥ || 74 ||

“Milikku”—apa yang telah kuucapkan demikian itu adalah tidak nyata, dan tidak mungkin selain begitu. Wahai raja manusia, bahkan mereka yang mahir dalam hal yang patut diketahui pun tidak mampu menyatakannya sebagai yang mutlak nyata.

ममof me/mine
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
इति(saying) 'mine'
इति:
Vacana-suchaka (वचनसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक
यत्which/that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
प्रोक्तम्spoken
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रोक्त (प्र+√वच्, क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्मणि—'said'
असत्untrue/incorrect
असत्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootअसत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण/प्रेडिकेट
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'otherwise')
नरेन्द्रO king
नरेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—नर-इन्द्र (तत्पुरुष: 'lord of men')
गदितुम्to state
गदितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/अर्थ)
TypeVerb
Rootगदितुम् (√गद्, तुमुन्-प्रत्यय, कृदन्त)
Formतुमुन्-अन्त (infinitive); 'to say/utter'
शक्यम्possible
शक्यम्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootशक्य (√शक्, यत्-प्रत्यय, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त; भावे/कर्मणि—'possible'
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-शब्दः—सम्भावना/अपवाद/अवधारणानुसार (particle: 'even/also')
विज्ञेयवेदिभिःby knowers of the knowable
विज्ञेयवेदिभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविज्ञेय (√ज्ञा, वि+√ज्ञा, तव्यत्/य-प्रत्ययार्थक कृदन्त) + वेदिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—विज्ञेय-वेदी (तत्पुरुष: 'knowers of what is to be known')

Sanatkumara (teaching Narada; addressed to a king as ‘narendra’ within the discourse)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: none

FAQs

It negates “mine-ness” (mamatā) as ultimately unreal, pointing to liberation through non-attachment and the dropping of possessive identity.

By rejecting possessiveness, the heart becomes fit for surrender—offering everything to the Lord rather than clinging to “mine,” which supports pure, non-selfish bhakti.

No specific Vedanga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught here; the takeaway is philosophical discernment (viveka) applied to ownership and ego.