The Description of the Skanda Purāṇa’s Anukramaṇī
Index/Summary
महाकालेशयात्रा च वल्मीकेश्वरतीर्थकम् । शुक्रे च पञ्चमे चाख्ये कुशस्थल्याः प्रदक्षिणाः ॥ ९८ ॥
mahākāleśayātrā ca valmīkeśvaratīrthakam | śukre ca pañcame cākhye kuśasthalyāḥ pradakṣiṇāḥ || 98 ||
Juga ada ziarah ke Mahākāleśa, tirtha Valmīkeśvara, serta pradakṣiṇā (mengelilingi dengan hormat) Kuśasthalī—dilakukan pada hari Jumaat dan sekali lagi pada tithi kelima yang demikian dinamai.
Sage Nārada (in dialogue with the Sanatkumāra tradition; anukramaṇikā-style narration)
Vrata: none
Primary Rasa: bhakti
Secondary Rasa: shanta
It functions as an anukramaṇikā-style directive: naming specific tīrthas and ritual acts (yātrā and pradakṣiṇā) whose performance is considered dharma-enhancing and merit-producing within Purāṇic practice.
Bhakti here is expressed through embodied devotion—pilgrimage, visiting sacred Śiva-linked sites like Mahākāleśa, and reverential circumambulation—acts that cultivate remembrance, humility, and sustained worship through disciplined observance.
The verse implies calendrical discipline: choosing auspicious timing by weekday (Friday/Śukravāra) and lunar day (pañcamī tithi), aligning ritual performance with traditional jyotiṣa-based scheduling.