Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)

असूयन्ति हि राजानो जनाननृतवादिन: । तथैव चावमन्यन्ते मन्त्रिणं वादिनं मृषा,झूठ बोलनेवाले मनुष्योंके प्रति राजालोग दोषदृष्टि कर लेते हैं। इसी प्रकार वे मिथ्यावादी मन्त्रीका भी अपमान करते हैं

asūyanti hi rājāno janān anṛtavādinaḥ | tathaiva cāvamanyante mantriṇaṃ vādinaṃ mṛṣā ||

Para raja memandang dengan curiga dan mencari-cari kesalahan pada orang yang berkata dusta; demikian juga mereka memandang hina seorang penasihat yang berbicara palsu. Rangkap ini menegaskan amaran etika-politik: kejujuran itu perlu bukan sahaja bagi rakyat, malah lebih-lebih lagi bagi para menteri, kerana kewibawaan merekalah yang menegakkan kepercayaan raja dan pemerintahan yang baik.

असूयन्तिthey censure / find fault
असूयन्ति:
TypeVerb
Rootअसूय् (असूया)
FormLat, Present indicative, 3, Plural, Parasmaipada
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
जनान्people
जनान्:
Karma
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Accusative, Plural
अनृतवादिनःspeaking untruth / liars
अनृतवादिनः:
TypeAdjective
Rootअनृतवादिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाthus / in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवjust / indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
अवमन्यन्तेthey disrespect / slight
अवमन्यन्ते:
TypeVerb
Rootअव + मन्
FormLat, Present indicative, 3, Plural, Atmanepada
मन्त्रिणम्a minister / counsellor
मन्त्रिणम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्रिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
वादिनम्speaking / one who speaks
वादिनम्:
TypeAdjective
Rootवादिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
मृषाfalsely / untruly
मृषा:
TypeIndeclinable
Rootमृषा

धौग्य उवाच

R
rājānaḥ (kings)
M
mantriṇam (minister/counsellor)
J
janāḥ (people)

Educational Q&A

Truthfulness is a foundation of trust in public life: rulers naturally distrust and censure liars, and a minister who speaks falsely loses honor and credibility, undermining sound governance.

Dhaumya is giving practical counsel about conduct at court, warning that false speech—especially from an adviser—invites royal suspicion and contempt, and therefore should be avoided.