Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Adhyāya 76: Kuṇḍina-praveśaḥ, Bhīmena satkāraḥ, Ṛtuparṇa-kṣamā, Aśvahṛdaya-pratyarpanam

Nala’s Reception and Reconciliation

किमु तस्य मया बाल्यादपराद्ध॑ महीपते: । यो मामुत्सृज्य विपिने गतवान्‌ निद्रयार्दिताम्‌,“न जाने उन महाराजका मैंने बचपनसे ही क्या अपराध किया था, जो नींदकी मारी हुई मुझ असहाय अबलाको जंगलमें छोड़कर चल दिये

Bṛhadaśva uvāca: kimu tasya mayā bālyād aparāddhaṃ mahīpateḥ | yo mām utsṛjya vipine gatavān nidrayārdhitām ||

Bṛhadaśva berkata: “Apakah kesalahan yang pernah aku lakukan terhadap raja itu sejak kecil lagi, sehingga dia sanggup meninggalkan aku—yang tidak berdaya dan dikuasai tidur—lalu pergi, membiarkan aku di hutan?”

किमुand what indeed?/what then?
किमु:
TypeIndeclinable
Rootकिम् + उ
तस्यof him/of that (king)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
बाल्यात्from childhood/since childhood
बाल्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबाल्य
FormNeuter, Ablative, Singular
अपराद्धम्offended/committed an offense
अपराद्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपराध (ppp: अपराद्ध)
FormNeuter, Accusative, Singular
महीपतेःof the king
महीपतेः:
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Genitive, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
उत्सृज्यhaving abandoned/left behind
उत्सृज्य:
TypeVerb
Rootउत् + सृज्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
विपिनेin the forest
विपिने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविपिन
FormNeuter, Locative, Singular
गतवान्went/has gone
गतवान्:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (pp: गत) + वत्
FormPeriphrastic perfect participle (क्तवत्), Masculine, Nominative, Singular
निद्रयाby sleep
निद्रया:
Karana
TypeNoun
Rootनिद्रा
FormFeminine, Instrumental, Singular
अर्दिताम्afflicted/overpowered
अर्दिताम्:
TypeAdjective
Rootअर्द् (ppp: अर्दित)
FormFeminine, Accusative, Singular

बृहदश्चव उवाच

B
Bṛhadaśva
M
mahīpati (the king)
V
vipina (forest)