Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

मयेन सभानिर्माणम्

Maya’s Construction of the Assembly Hall

तत्र गत्वा स जग्राह गदां शड्खं च भारत । स्फाटिकं च सभाद्रव्यं यदासीद्‌ वृषपर्वण:,भारत! तदनन्तर मयासुरने वहाँ जाकर वह गदा, शंख और सभाभवन बनानेके लिये स्फटिक मणिमय द्रव्य ले लिया, जो पहले वृषपर्वाके अधिकारमें था

tatra gatvā sa jagrāha gadāṃ śaṅkhaṃ ca bhārata | sphāṭikaṃ ca sabhādravyaṃ yad āsīd vṛṣaparvaṇaḥ ||

Vaiśampāyana berkata: Setelah pergi ke sana, wahai Bhārata, dia mengambil alih gada dan sangkakala, serta bahan-bahan kristal untuk membina balairung perhimpunan, yang dahulunya milik Vṛṣaparvan.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formindeclinable (locative adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
Formabsolutive (क्त्वा), prior action; agent same as main verb
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
जग्राहtook / seized
जग्राह:
Karta
TypeVerb
Rootग्रह्
Formperfect (लिट्), 3rd person, singular, parasmaipada
गदाम्mace
गदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगदा
Formfeminine, accusative, singular
शङ्खम्conch
शङ्खम्:
Karma
TypeNoun
Rootशङ्ख
Formmasculine, accusative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formindeclinable (conjunction)
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
Formmasculine, vocative, singular
स्फाटिकम्crystal-like / made of crystal
स्फाटिकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्फाटिक
Formneuter, accusative, singular (agreeing with सभाद्रव्यम्)
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formindeclinable (conjunction)
सभाद्रव्यम्material for the assembly-hall
सभाद्रव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसभाद्रव्य
Formneuter, accusative, singular
यत्which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formneuter, nominative, singular (relative pronoun)
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
Formimperfect (लङ्), 3rd person, singular, parasmaipada
वृषपर्वणःof Vṛṣaparvan
वृषपर्वणः:
Sambandha
TypeNoun
Rootवृषपर्वन्
Formmasculine, genitive, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (Janamejaya as addressee)
V
Vṛṣaparvan
G
gadā (mace)
Ś
śaṅkha (conch)
S
sabhā (assembly-hall)
S
sphāṭika (crystal material)

Educational Q&A

The verse highlights how political transitions can shift control over valuable objects and resources; it invites reflection on dharma regarding rightful ownership, consent, and the moral limits of acquisition even when done under the banner of authority or alliance.

The narrator states that 'he' goes to a certain place and takes a mace, a conch, and crystal materials intended for building an assembly-hall—items that previously belonged to Vṛṣaparvan—indicating a transfer or seizure of prestigious and useful assets.