Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

द्रोणवध-प्रश्नः

Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry

राजन! कुमार अभिमन्युके रथका श्रेष्ठ ध्वज तपाये हुए सुवर्णसे निर्मित होनेके कारण अत्यन्त प्रकाशमान था। उसमें सुवर्णमय शार्हुपक्षीका चिह्न था।। घटोत्कचस्य राजेन्द्र ध्वजे गृश्रो व्यरोचत । अश्वाश्न॒ कामगास्तस्य रावणस्य पुरा यथा,राजेन्द्र! राक्षस घटोत्कचकी ध्वजामें गीध शोभा पाता था। पूर्वकालमें रावणके रथकी भाँति उसके रथमें भी इच्छानुसार चलनेवाले घोड़े जुते हुए थे

sañjaya uvāca |

rājan! kumāra abhimanyuke rathakā-śreṣṭha-dhvajaḥ tapāyita-suvarṇena nirmitatvād atyanta-prakāśamānaḥ āsīt | tasmin suvarṇamayaḥ śārṅga-pakṣī-cinhaḥ āsīt ||

ghaṭotkacasya rājendra dhvaje gṛdhro vyarocata |

aśvāś ca kāmagās tasya rāvaṇasya purā yathā ||

Sañjaya berkata: Wahai Raja, panji terunggul pada rata Putera Abhimanyu menyala dengan cahaya, kerana ia ditempa daripada emas halus yang dipanaskan. Padanya tertera lambang burung Śārṅga daripada emas. Dan, wahai raja yang terbaik, pada panji rākṣasa Ghaṭotkaca tampak seekor burung hering bersinar; ratanya pula dipasangkan kuda-kuda yang bergerak menurut kehendak—seperti kuda-kuda Rāvaṇa pada zaman silam.

घटोत्कचस्यof Ghaṭotkaca
घटोत्कचस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootघटोत्कच
FormMasculine, Genitive, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
ध्वजेon the banner/standard
ध्वजे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Locative, Singular
गृध्रःa vulture
गृध्रः:
Karta
TypeNoun
Rootगृध्र
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यरोचतshone forth
व्यरोचत:
TypeVerb
Rootरुच्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
अनुकामगाःmoving as desired; at will
अनुकामगाः:
TypeAdjective
Rootअनुकामग
FormMasculine, Nominative, Plural
तस्यof him/of that (one)
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
रावणस्यof Rāvaṇa
रावणस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootरावण
FormMasculine, Genitive, Singular
पुराformerly; in olden times
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
यथाas; just like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
A
Abhimanyu
G
Ghaṭotkaca
R
Rāvaṇa
C
chariot (ratha)
B
banner/standard (dhvaja)
G
gold (suvarṇa)
V
vulture (gṛdhra)
H
horses (aśvāḥ)