Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals
Kaurava–Pāṇḍava Readiness
संजय उवाच ततो युधिष्ठिरो वाक््यं भीष्मस्य कुरुनन्दन । शिरसा प्रतिजग्राह भूयस्तमभिवाद्य च,संजय बोले--कुरुनन्दन! तदनन्तर महाबाहु युधिष्ठिरने भीष्मकी आज्ञाको शिरोधार्य किया और पुनः उन्हें प्रणाम करके वे द्रोणाचार्यके रथकी ओर गये। सारी सेना देख रही थी और वे उसके बीचसे होकर भाइयोंसहित द्रोणाचार्यके पास जा पहुँचे। वहाँ राजाने उन्हें प्रणाम करके उनकी परिक्रमा की और उन दुर्जय वीर-शिरोमणिसे अपने हितकी बात पूछी »“»णः
sañjaya uvāca | tato yudhiṣṭhiro vākyaṃ bhīṣmasya kurunandana | śirasā pratijagrāha bhūyas tam abhivādya ca |
Sañjaya berkata: Maka Yudhiṣṭhira, wahai kebanggaan kaum Kuru, menerima kata-kata Bhīṣma dengan kepala tertunduk. Setelah sekali lagi memberi hormat, baginda meneruskan langkah—dengan rendah hati dan berdisiplin, meletakkan dharma dan kewajipan mengatasi keangkuhan, meski di tengah tekanan perang.
संजय उवाच
Even in conflict, dharma is upheld through humility and reverence: Yudhiṣṭhira receives Bhīṣma’s instruction with bowed head, showing that ethical conduct includes honoring rightful counsel and elders, not merely pursuing victory.
Sañjaya reports that Yudhiṣṭhira accepts Bhīṣma’s words respectfully, bows again, and then moves on—signaling a transition from receiving guidance to acting upon it within the unfolding war situation.