Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

आद्या याणुतरा सा स्याच्चित्परा त्वादिकारणम् / अन्ताख्येति तथा प्रोक्ता स्वरूपात्तत्त्वचिन्तकैः

ādyā yāṇutarā sā syāccitparā tvādikāraṇam / antākhyeti tathā proktā svarūpāttattvacintakaiḥ

Yang Pertama itu lebih halus daripada zarah; Dialah Kesedaran Tertinggi (Cit-parā), punca sebab yang mula. Para pemikir tattva, menurut hakikat wujud-Nya, juga menamakan-Nya “Antā”.

ādyāthe primordial (one)
ādyā:
Karta/Viṣaya (कर्ता/विषयः)
TypeNoun
Rootādya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; substantive adjective
who/which
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; relative pronoun
aṇu-tarāmore subtle
aṇu-tarā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṇu (प्रातिपदिक) + tara (तद्धित/प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; comparative (तर) = ‘more subtle’
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; demonstrative pronoun
syātwould be/is said to be
syāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
FormLiṅ (लिङ्, optative), Prathama-puruṣa, Ekavacana; parasmaipada
cit-parāsupreme consciousness
cit-parā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcit (प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmadhāraya: ‘supreme consciousness’ as epithet
tubut/indeed
tu:
Vākyasambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle (विरोध/विशेष)
ādi-kāraṇamthe primordial cause
ādi-kāraṇam:
Pradhāna-nirdeśya (प्रधाननिर्देश्य)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक) + kāraṇa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; here predicate nominative: ‘the first cause’
anta-ākhyā(she is) called ‘Antā’
anta-ākhyā:
Karta/Viṣaya (कर्ता/विषयः)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘named Antā’ (as a designation)
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotative particle
tathāthus/so
tathā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya; adverb
proktāis declared
proktā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormKṛdanta: past passive participle (क्त), Strīliṅga, Prathamā, Ekavacana; predicate ‘is said’
sva-rūpātfrom (her) own nature
sva-rūpāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; ablative: ‘from (her) own nature/form’
tattva-cintakaiḥby the truth-contemplators
tattva-cintakaiḥ:
Karaṇa/Kartṛ (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Roottattva (प्रातिपदिक) + cintaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā, Bahuvacana; instrumental: ‘by the thinkers of truth’