Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

ब्रह्मोवाच / भक्त्या त्वद्दर्शनेनैव कृतार्थो ऽस्मि न संशयः / तथापि प्रार्थये किञ्चिल्लोकानुग्रहकाम्यया

brahmovāca / bhaktyā tvaddarśanenaiva kṛtārtho 'smi na saṃśayaḥ / tathāpi prārthaye kiñcillokānugrahakāmyayā

Brahmā berkata: “Dengan bhakti, hanya dengan darśana-Mu sahaja aku telah mencapai tujuan, tiada syak. Namun demikian, demi mengurniai rahmat kepada semua loka, aku memohon sesuatu.”

brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (ब्रह्मन्-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; speaker tag
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ-lakāra (लिट्, perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbhakti (भक्ति-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (3rd), Ekavacana; instrumental of means
tvat-darśanenaby seeing you
tvat-darśanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottvat (त्वद्-प्रातिपदिक, sarvanāma) + darśana (दर्शन-प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana; ‘by (your) seeing/vision’
evaindeed, alone
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (निश्चयार्थक)
kṛta-arthaḥfulfilled (successful)
kṛta-arthaḥ:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त from √kṛ) + artha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘one whose purpose is accomplished’
asmiI am
asmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
FormLaṭ-lakāra (present), Uttama-puruṣa (1st), Ekavacana
nanot
na:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Pratijñā/Predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (संशय-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; in expression ‘na saṃśayaḥ’ = ‘no doubt’
tathāpinevertheless
tathāpi:
Vākyopapatti (वाक्योपपत्ति)
TypeIndeclinable
Roottathā api (अव्यय + अव्यय)
FormConcessive particle (अपि with tathā)
prārthayeI request
prārthaye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√arth (अर्थ् धातु)
FormLaṭ-lakāra (present), Uttama-puruṣa (1st), Ekavacana; ātmanepada
kiñcitsomething
kiñcit:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkiṃcid (किम्-प्रातिपदिक + चित्)
FormNapumsakaliṅga, Dvitīyā (2nd) / Avyaya-like indefinite; Ekavacana; object of prārthaye
loka-anugraha-kāmyayāwith the wish to benefit the worlds
loka-anugraha-kāmyayā:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + anugraha (अनुग्रह-प्रातिपदिक) + kāmyā (काम्या-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (3rd), Ekavacana; hetu/means sense: ‘with the desire for the favor of the worlds’