Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

सन्तुष्टा सा तदा देवी ब्रह्माणं प्रेक्ष्य संनतम् / वरदा सर्वलोकानां वृणीष्व वरमित्यशात्

santuṣṭā sā tadā devī brahmāṇaṃ prekṣya saṃnatam / varadā sarvalokānāṃ vṛṇīṣva varamityaśāt

Ketika itu Dewi berkenan, memandang Brahmā yang tunduk; sebagai Pemberi anugerah bagi semua loka, Baginda bersabda: “Pilihlah satu kurnia.”

santuṣṭāpleased
santuṣṭā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-√tuṣ (सन्तुष् धातु) / santuṣṭa (कृदन्त, PPP)
FormKṛdanta (PPP), Strīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; ‘being pleased’
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक, sarvanāma)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
tadāthen
tadā:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAdverb of time (कालवाचक)
devīthe Goddess
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (देवी-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
brahmāṇamBrahmā
brahmāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahman (ब्रह्मन्-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
prekṣyahaving looked at
prekṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√īkṣ (प्रेक्ष्/ईक्ष् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), ‘having looked at’
saṃnatambowed down
saṃnatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-√nam (नम् धातु) / saṃnata (कृदन्त, PPP)
FormKṛdanta (PPP), Puṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; agrees with brahmāṇam
varadāboon-giving
varadā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + dā (दा धातु) / varadā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘giver of boons’
sarva-lokānāmof all the worlds
sarva-lokānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th), Bahuvacana; ‘of all worlds/people’
vṛṇīṣvachoose
vṛṇīṣva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛ (वृ धातु, ‘to choose’)
FormLoṭ-lakāra (लोट्, imperative), Madhyama-puruṣa (2nd), Ekavacana; ātmanepada
varama boon
varam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
itithus
iti:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotation marker
aśātshe said/commanded
aśāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śās (शास् धातु)
FormLuṅ-lakāra (लुङ्, aorist), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada; ‘commanded/said’