Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

वेदा निःश्वसितं यस्या वीक्षितं भूतपञ्चकम् / स्मितं चराचरं विश्वं तस्यैदृ

vedā niḥśvasitaṃ yasyā vīkṣitaṃ bhūtapañcakam / smitaṃ carācaraṃ viśvaṃ tasyaidṛ

Veda-veda adalah hembusan nafas-Nya; pandangan-Nya melahirkan lima unsur (bhūta). Senyuman-Nya ialah seluruh alam bergerak dan tidak bergerak—kepada-Nya kami bersujud.

vedāḥthe Vedas
vedāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
niḥśvasitam(her) exhalation/breathing out
niḥśvasitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootniḥ-śvasita (कृदन्त-प्रातिपदिक, श्वस् धातु; निः उपसर्ग)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; past passive participle used as predicate-noun
yasyāḥof whom/whose
yasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; relative pronoun
vīkṣitam(her) glance/seeing
vīkṣitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvīkṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक, √īkṣ धातु with vi- उपसर्ग)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; past passive participle used as predicate-noun
bhūta-pañcakamthe five elements
bhūta-pañcakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + pañcaka (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; तत्पुरुष (भूतानां पञ्चकम्)
smitam(her) smile
smitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsmita (कृदन्त-प्रातिपदिक, स्मि/स्मय् धातु)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; past passive participle used as predicate-noun
cara-acarammoving and unmoving
cara-acaram:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcara (प्रातिपदिक) + acara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; द्वन्द्व (चरं च अचरं च) used adjectivally
viśvamthe universe
viśvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
tasyaito her
tasyai:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular
idṛ(refrain fragment)
idṛ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootidṛ (अव्यय/पाठभ्रंश-सम्भाव्य)
FormText appears truncated/corrupt; likely part of refrain (e.g., इदृशि/इदृशी/इदृक्)