Previous Verse
Next Verse

Shloka 101

दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्

Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds

अर्घ्यसंशोधनार्थाय कल्पिताः परमेष्ठिना / तदर्घ्यममृतं पीत्वा सदा माद्यन्ति शक्तयः

arghyasaṃśodhanārthāya kalpitāḥ parameṣṭhinā / tadarghyamamṛtaṃ pītvā sadā mādyanti śaktayaḥ

Ia ditetapkan oleh Parameṣṭhin demi penyucian arghya. Setelah meminum arghya itu, yang berupa amṛta, para Śakti sentiasa mabuk oleh ananda.

arghya-saṃśodhana-arthāyafor the purpose of purifying the arghya-offering
arghya-saṃśodhana-arthāya:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootarghya (प्रातिपदिक) + saṃśodhana (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन); purpose dative ‘for the purpose of purification of arghya’ (समास: arghyasya saṃśodhanasya arthāya)
kalpitāḥwere arranged/created
kalpitāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkalpita (कृदन्त; √kḷp/कॢप् ‘to arrange/prepare’)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); predicative ‘were fashioned/arranged’
parameṣṭhināby Parameṣṭhin (Brahmā)
parameṣṭhinā:
Kartṛ-karaṇa (कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootparameṣṭhin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
tad-arghyamthat arghya-offering
tad-arghyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + arghya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); ‘that arghya’
amṛtamnectar/ambrosia
amṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); in apposition to tad-arghyam
pītvāhaving drunk
pītvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootpītvā (कृदन्त; √pā/पा ‘to drink’)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), indeclinable verbal form; prior action ‘having drunk’
sadāalways
sadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormAdverb of time (कालवाचक-अव्यय)
mādyantibecome intoxicated/rejoice
mādyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mad (मद् धातु ‘to be intoxicated’)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
śaktayaḥthe powers/energies
śaktayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)