Previous Verse
Next Verse

Shloka 100

दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्

Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds

रुद्रनौकासमारूढास्ततश्चेतश्च चञ्चलाः / शक्तिरुपेण खेलन्ति तत्र विद्याः सहस्रशः

rudranaukāsamārūḍhāstataścetaśca cañcalāḥ / śaktirupeṇa khelanti tatra vidyāḥ sahasraśaḥ

Mereka menaiki bahtera Rudra, lalu batin menjadi bergetar dan tidak tetap. Di sana, ribuan Vidyā bermain dalam rupa Śakti.

rudra-naukā-samārūḍhāḥmounted on the Rudra-boat
rudra-naukā-samārūḍhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrudra (प्रातिपदिक) + naukā (प्रातिपदिक) + samārūḍha (कृदन्त; √ruh/रुह् with sam-ā-)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); past participle used adjectivally ‘having mounted the Rudra-boat’ (समास: rudranaukāyām samārūḍhāḥ)
tataḥthen/from there
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
cetaḥmind
cetaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcetas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
cañcalāḥrestless
cañcalāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcañcala (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); predicative with implied subject (śaktayaḥ/vidyāḥ)
śakti-rūpeṇain the form of śakti
śakti-rūpeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); तृतीया-तत्पुरुष ‘in the form of power’
khelantiplay/sport
khelanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√khel (खेल् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक-अव्यय)
vidyāḥknowledges/vidyās
vidyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
sahasraśaḥby thousands
sahasraśaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsahasraśas (अव्यय)
FormAdverb (परिमाणवाचक-अव्यय)