Shloka 35
Adhyaya 234 — The Threefold Suffering and the Path to Ultimate Dissolution
Devanagari script
अनुभूतम् इवान्यस्मिञ् जन्मन्य् आत्मविचेष्टितम् संस्मरन् यौवने दीर्घं निश्वसित्य् अतितापितः //
Translation
Syair suci ini (35) dalam Purana menyatakan inti Dharma secara ringkas, dengan gaya yang luhur dan berwibawa.
Word by Word
anubhūtamexperienced, felt
anubhūtam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanu-bhū (धातु) → anubhūta (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; used predicatively with iva
ivaas if, like
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
anyasminin another
anyasmin:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; locative qualifier
janmaniin (a) birth, in a life
janmani:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
ātma-viceṣṭitamone’s own actions/efforts
ātma-viceṣṭitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक) + viceṣṭita (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘of oneself’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
saṃsmaranremembering
saṃsmaran:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-smṛ (धातु) → saṃsmarat (कृदन्त)
Formवर्तमान कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agrees with implied subject
yauvanein youth
yauvane:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyauvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
dīrghamfor long, deeply
dīrgham:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdīrgha (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण (adverbial accusative/नपुंसक-द्वितीया-एकवचन used adverbially)
niśvasitihe sighs/breathes out
niśvasiti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-śvas (धातु)
Formलट् (present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ati-tāpitaḥgreatly tormented
ati-tāpitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootati + tap (धातु) → tāpita (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate of subject
Speaker
Unnamed Purāṇic narrator/teacher addressing a listener.