Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Diti’s Puṁsavana Vow, Indra’s Intervention, and the Birth of the Maruts

ह्रादस्य धमनिर्भार्यासूत वातापिमिल्वलम् । योऽगस्त्याय त्वतिथये पेचे वातापिमिल्वल: ॥ १५ ॥

hrādasya dhamanir bhāryā- sūta vātāpim ilvalam yo ’gastyāya tv atithaye pece vātāpim ilvalaḥ

Isteri Hlāda bernama Dhamanī. Daripadanya lahir dua putera, Vātāpi dan Ilvala. Ketika Resi Agastya menjadi tetamu Ilvala, Ilvala menghidangkan jamuan dengan memasak Vātāpi yang sedang berwujud seekor biri-biri jantan.

ह्रादस्यof Hrāda
ह्रादस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootह्राद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
धमनिःDhamani
धमनिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधमनि (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
भार्याwife
भार्या:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to धमनिः)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
असूतgave birth (bore)
असूत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
वातापिम्Vātāpi
वातापिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवातापि (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
इल्वलम्Ilvala
इल्वलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइल्वल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
अगस्त्यायfor Agastya
अगस्त्याय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (adversative/emphatic)
अतिथयेas a guest (for hospitality)
अतिथये:
प्रयोजन/सम्प्रदान (Purpose/Recipient)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
पेचेcooked
पेचे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद (Ātmanepada)
वातापिम्Vātāpi
वातापिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवातापि (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
इल्वलःIlvala
इल्वलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइल्वल (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
H
Hrāda
D
Dhamani
V
Vātāpi
I
Ilvala
A
Agastya

FAQs

They are two asura brothers born from Hrāda’s wife Dhamani; Ilvala is described as cooking Vātāpi to deceive the sage Agastya.

Ilvala did so under the pretext of hospitality, intending to trick the sage—an example of demoniac misuse of dharma-like behavior for harmful ends.

Do not judge only by outward politeness or “hospitality”; cultivate discernment and integrity, since dharma can be imitated for selfish or harmful motives.