Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Akrūra’s Journey to Vraja and His Devotional Vision of Kṛṣṇa and Balarāma

ददर्श कृष्णं रामं च व्रजे गोदोहनं गतौ । पीतनीलाम्बरधरौ शरदम्बुरुहेक्षणौ ॥ २८ ॥ किशोरौ श्यामलश्वेतौ श्रीनिकेतौ बृहद्भ‍ुजौ । सुमुखौ सुन्दरवरौ बलद्विरदविक्रमौ ॥ २९ ॥ ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजैश्चिह्नितैरङ्‍‍‍‍‍घ्रिभिर्व्रजम् । शोभयन्तौ महात्मानौ सानुक्रोशस्मितेक्षणौ ॥ ३० ॥ उदाररुचिरक्रीडौ स्रग्विणौ वनमालिनौ । पुण्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ स्‍नातौ विरजवाससौ ॥ ३१ ॥ प्रधानपुरुषावाद्यौ जगद्धेतू जगत्पती । अवतीर्णौ जगत्यर्थे स्वांशेन बलकेशवौ ॥ ३२ ॥ दिशो वितिमिरा राजन्कुर्वाणौ प्रभया स्वया । यथा मारकत: शैलो रौप्यश्च कनकाचितौ ॥ ३३ ॥

dadarśa kṛṣṇaṁ rāmaṁ ca vraje go-dohanaṁ gatau pīta-nīlāmbara-dharau śarad-amburahekṣaṇau

Wahai Raja Parīkṣit, dengan cahaya Mereka sendiri, Mereka menghalau kegelapan ke segala arah. Mereka tampak seperti dua gunung berhias emas—satu zamrud, satu perak.

प्रधान-पुरुषौPradhāna and Puruṣa
प्रधान-पुरुषौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रधान (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual); इतरेतर-द्वन्द्व: ‘प्रधानश्च पुरुषश्च’ (Pradhāna and Puruṣa)
आद्यौthe original (two)
आद्यौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual); विशेषणम्
जगत्-हेतूthe two causes of the universe
जगत्-हेतू:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘जगतः हेतू’ (causes of the world)
जगत्-पतीthe two lords of the universe
जगत्-पती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘जगतः पती’ (lords of the world)
अवतीर्णौdescended
अवतीर्णौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअव-तॄ (धातु) → अवतीर्ण (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual)
जगति-अर्थेfor the sake of the world
जगति-अर्थे:
Prayojana/Hetu (प्रयोजन/हेतु)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी विभक्ति (locative), एकवचन (singular); ‘जगत्यर्थे’ = ‘जगतः अर्थे/हितार्थे’ (for the sake of the world)
स्व-अंशेनby (their) own portion/partial expansion
स्व-अंशेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया विभक्ति (instrumental), एकवचन (singular); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘स्वस्य अंशः’
बल-केशवौBala (Balarama) and Keśava (Krishna)
बल-केशवौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक) + केशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual); इतरेतर-द्वन्द्व: ‘बलश्च केशवश्च’ (Bala and Keśava)
दिशःthe directions
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया विभक्ति (accusative), बहुवचन (plural)
वितिमिराःfree of darkness
वितिमिराः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवितिमिर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया विभक्ति (accusative), बहुवचन (plural); विशेषणम् (qualifying ‘दिशः’)
राजन्O King
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सम्बोधन (vocative), एकवचन (singular)
कुर्वाणौmaking
कुर्वाणौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कुर्वाण (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual)
प्रभयाby (their) radiance
प्रभया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया विभक्ति (instrumental), एकवचन (singular)
स्वयाtheir own
स्वया:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया विभक्ति (instrumental), एकवचन (singular); आत्मीयवाचक-सर्वनाम (reflexive/possessive), विशेषणम् (qualifying ‘प्रभया’)
यथाjust as
यथा:
Upamāna-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान-अव्यय (comparative particle: ‘as/just as’)
मारकतःemerald
मारकतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारकत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), एकवचन (singular); (emerald)
शैलःa mountain
शैलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), एकवचन (singular)
रौप्यःsilver
रौप्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरौप्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), एकवचन (singular)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कनक-अचितौadorned with gold
कनक-अचितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकनक (प्रातिपदिक) + अचित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative), द्विवचन (dual); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘कनकेन अचितौ/आचितौ’ (covered/adorned with gold)
K
Kṛṣṇa
B
Balarāma
K
King Parīkṣit

FAQs

It describes Them as youthful, supremely handsome, compassionately smiling, adorned with garlands and spotless garments, and so radiant that Their presence seems to remove darkness from all directions.

To highlight Their divinity and auspiciousness—emblems like the banner, thunderbolt, goad, and lotus are traditional signs of the Supreme Lord, and their presence ‘beautifies Vraja’ as They walk.

By practicing mindful remembrance (smaraṇa) of the Lord’s form and qualities—seeing divinity with compassion and purity—so the heart becomes “brightened,” like the directions illuminated by Their radiance.