Sutra 34
Devanagari script
षष्टिवेतनस्याढकं कृत्वा हिरण्यानुरूपं भक्तं कुर्यात् ॥ कZ_०५.३.३४ ॥
Transliteration
ṣaṣṭi-vetanasya āḍhakaṃ kṛtvā hiraṇyānurūpaṃ bhaktaṃ kuryāt
Translation
Dengan mengambil satu āḍhaka (sukatan bijirin) sebagai piawai yang sepadan dengan kadar upah enam puluh, hendaklah ditentukan elaun catuan mengikut kadar yang seimbang dengan komponen tunai (hiraṇya).
Word by Word
षष्टिवेतनस्यof the ‘sixty-wage’ (pay grade)
षष्टिवेतनस्य:
TypeNoun
Rootवेतन
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन; समास: षष्टि + वेतन → षष्टिवेतन (षष्ठी-तत्पुरुष), तस्य षष्ठी-एकवचनम्
आढकम्an āḍhaka (measure)
आढकम्:
TypeNoun
Rootआढक
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
कृत्वाhaving made / after fixing
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund); ‘having made/after making’
हिरण्यानुरूपम्proportionate to money (cash)
हिरण्यानुरूपम्:
TypeAdjective
Rootअनुरूप
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; समास: हिरण्य + अनुरूप (अनुरूप = ‘corresponding to’), कर्मप्रवचनीय/उपपद-समासभावः; विशेषणम् (भक्तम् इति)
भक्तम्ration / food allowance
भक्तम्:
TypeNoun
Rootभक्त
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म (कुर्यात् इति)
कुर्यात्should provide / should arrange
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘should do/should arrange’
Entities Mentioned
S
state payroll systemR
ration systemFAQs
It standardizes how rations are computed relative to cash wages, preventing ad hoc allotments and leakage in kind-disbursements.
A fixed conversion benchmark (āḍhaka tied to a wage-rate) to compute proportional rations.