Chapter 93 — वास्तुपूजादिविधानम्
Procedure for Vāstu-worship and Related Rites
चतुःषष्टिपदो ब्रह्मा मरीच्याद्याश् च देवताः चतुःपञ्चाशत्पदिका आपाद्यष्टौ रसाग्निभिः
catuḥṣaṣṭipado brahmā marīcyādyāś ca devatāḥ catuḥpañcāśatpadikā āpādyaṣṭau rasāgnibhiḥ
Metre (chandas) bernama Brahmā mempunyai enam puluh empat unit suku kata, demikian juga para dewa bermula dengan Marīci. Metre yang disebut Catuḥpañcāśat-padikā mempunyai lima puluh empat unit; dan kiraan itu disempurnakan dengan menambah lapan, melalui kod angka “rasa” dan “agni” (rasa = 6, agni = 3 sebagai rangka mnemonik).
Lord Agni (instructing the sage Vasiṣṭha in the Agni Purāṇa’s encyclopedic teachings)
Primary Rasa: adbhuta
Secondary Rasa: shanta
Sandhi Resolution Notes: catuḥṣaṣṭipado → catuḥ-ṣaṣṭi-padaḥ; marīcyādyāś → marīci-ādyāḥ; catuḥpañcāśatpadikā → catuḥ-pañcāśat-padikāḥ; āpādyaṣṭau → āpādya aṣṭau; rasāgnibhiḥ → rasa-agnibhiḥ.
It imparts chandas-vidyā: identifying specific metres by their syllabic/metrical unit counts (e.g., ‘Brahmā’ as 64-unit, ‘Catuḥpañcāśat-padikā’ as 54-unit) and using mnemonic numerical codes (rasa/agni) for counting.
Alongside ritual and dharma topics, the Agni Purāṇa also preserves technical śāstra material—here, Sanskrit prosody and mnemonic number-coding—showing its scope across linguistic sciences used for composing and transmitting mantras and poetry.
Correct chandas supports accurate recitation and composition; in traditional practice, metrical precision is treated as safeguarding mantra efficacy and preserving the integrity (śuddhi) of sacred transmission.