Adhyaya 15

Verse 1

ककुद्मिनि हते ऽरिष्टे धेनुके विनिपातिते प्रलम्बे निधनं नीते धृते गोवर्धनाचले

ककुद्मिनि येथे अरिष्टाचा वध, धेनुकाचा पाडाव, प्रलंबाचा अंत आणि गोवर्धन पर्वत धारण झाल्यावर—व्रजाचा आश्रय असलेल्या प्रभूंचे लीला-साम्राज्य प्रकट झाले; कारण परम विष्णू सहज इच्छेने जगतावरील भार दूर करतात।

Verse 2

दमिते कालिये नागे भग्ने तुङ्गद्रुमद्वये हतायां पूतनायां च शकटे परिवर्तिते

जेव्हा कालिया नागाचे दमन झाले, दोन उंच अर्जुन वृक्ष उन्मळून पडले, पूतनेचा वध झाला आणि छकडा (गाडा) उलटला गेला...

Verse 3

कंसाय नारदः प्राह यथावृत्तम् अनुक्रमात् यशोदादेवकीगर्भपरिवर्ताद्य् अशेषतः

नारदांनी कंसाला यशोदा आणि देवकीच्या गर्भांच्या अदलाबदलीपासून सुरू करून सर्व घटनाक्रम जसा घडला तसा सविस्तर सांगितला.

Verse 4

श्रुत्वा तत् सकलं कंसो नारदाद् देवदर्शनात् वसुदेवं प्रति तदा कोपं चक्रे सुदुर्मतिः

दिव्य दृष्टी असलेल्या नारदांकडून हे सर्व ऐकून, त्या दुष्ट बुद्धीच्या कंसाने वसुदेवावर प्रचंड क्रोध केला.

Verse 5

सो ऽतिकोपाद् उपालभ्य सर्वयादवसंसदि जगर्ह यादवांश् चैव कार्यं चैतद् अचिन्तयत्

अतिशय संतापलेल्या त्याने भरलेल्या यादव सभेत त्यांची निर्भर्त्सना केली; आणि यादवांची निंदा करून, आता काय करावे याचा विचार करू लागला.

Verse 6

यावन् न बलम् आरूढौ रामकृष्णौ सुबालकौ तावद् एव मया वध्याव् असाध्यौ रूढयौवनौ

जोपर्यंत राम आणि कृष्ण पूर्ण बळकट झालेले नाहीत - जोपर्यंत ते केवळ लहान मुले आहेत - तोपर्यंतच मी त्यांचा वध केला पाहिजे; कारण एकदा का ते तरुण झाले की त्यांना जिंकणे अशक्य होईल.

Verse 7

चाणूरो ऽत्र महावीर्यो मुष्टिकश् च महाबलः एताभ्यां मल्लयुद्धेन घातयिष्यामि दुर्मदौ

येथे चाणूर महावीर आहे आणि मुष्टिक महाबलवान आहे। या दोघांच्या मल्लयुद्धाने मी त्या दोन उन्मत्तांचा नाश करवीन।

Verse 8

धनुर्महमहायागव्याजेनानीय तौ व्रजात् तथा तथा यतिष्यामि यास्येते संक्षयं यथा

महायज्ञाच्या बहाण्याने धनुष्य आणवून मी त्या दोघांना व्रजातून दूर ओढून आणीन; मग निरनिराळ्या युक्त्यांनी प्रयत्न करून त्यांना विनाशास नेईन।

Verse 9

श्वफल्कतनयं सो ऽहम् अक्रूरं यदुपुंगवम् तयोर् आनयनार्थाय प्रेषयिष्यामि गोकुलम्

मी श्वफल्कपुत्र, यदूंमध्ये श्रेष्ठ अक्रूराला गोकुळास पाठवीन, जेणेकरून तो त्या दोघांना (कृष्ण व बलराम) येथे आणील।

Verse 10

वृन्दावनचरं घोरम् आदेक्ष्यामि च केशिनम् तत्रैवासाव् अतिबलस् ताव् उभौ घातयिष्यति

मी वृंदावनात फिरणाऱ्या भयंकर केशिनाला पाठवीन; तेथेच तो अतिबलवान त्या दोघांचा घात करील।

Verse 11

गजः कुवलायापीडो मत्समीपम् उपागतौ घातयिष्यति वा गोपौ वसुदेवसुताव् उभौ

कुवलयापीड नावाचा हत्ती—जेव्हा ते दोघे गोपयुवक, वसुदेवपुत्र, माझ्या जवळ येतील—तेव्हा तो नक्कीच त्यांना मारून टाकील।

Verse 12

इत्य् आलोच्य स दुष्टात्मा कंसो रामजनार्दनौ हन्तुं कृतमतिर् वीरम् अक्रूरं वाक्यम् अब्रवीत्

असा विचार करून त्या दुष्टात्मा कंसाने राम व जनार्दन यांना मारण्याचा निश्चय करून वीर अक्रूरास हे वचन सांगितले।

Verse 13

भो भो दानपते वाक्यं क्रियतां प्रीतये मम इतः स्यन्दनम् आरुह्य गम्यतां नन्दगोकुलम्

“अरे अरे दानपते! माझ्या प्रसन्नतेसाठी माझे हे वचन करा—इथून रथावर चढून नंदाच्या गोकुळास जा।”

Verse 14

वसुदेवसुतौ तत्र विष्णोर् अंशसमुद्भवौ नाशाय किल संभूतौ मम दुष्टौ प्रवर्धतः

“तेथे वसुदेवाचे ते दोन्ही पुत्र—विष्णूच्या अंशातून उत्पन्न—जणू माझ्या नाशासाठीच प्रकट झाले आहेत, आणि माझी दुष्टता वाढतच आहे।”

Verse 15

धनुर्महो ममाप्य् अत्र चतुर्दश्यां भविष्यति आनेयौ भवता गत्वा मल्लयुद्धाय ताव् उभौ

“इथे चतुर्दशीला माझा महान धनुर्महोत्सव होईल. तू जाऊन त्या दोघांनाही येथे आण, जेणेकरून त्यांना मल्लयुद्धासाठी उतरवता येईल।”

Verse 16

चाणूरमुष्टिकौ मल्लौ नियुद्धकुशलौ मम ताभ्यां सहानयोर् युद्धं सर्वलोको ऽत्र पश्यतु

“माझे मल्ल चाणूर व मुष्टिक—युद्धात निपुण—त्या दोघांशी लढोत. इथला सर्व लोक हा सामना पाहो।”

Verse 17

नागः कुवलयापीडो महामात्रप्रचोदितः स वा हनिष्यते पापौ वसुदेवात्मजौ शिशू

माहुताने प्रेरित केलेला कुवलयापीड हत्ती वसुदेवाच्या त्या दोन पापी पुत्रांचा नक्कीच वध करेल.

Verse 18

तौ हत्वा वसुदेवं च नन्दगोपं च दुर्मतिम् हनिष्ये पितरं चेमम् उग्रसेनं च दुर्मतिम्

त्या दोघांना मारून मी वसुदेव, दुष्ट बुद्धीचा नंदगोप आणि माझा हा दुष्ट पिता उग्रसेन यांचाही वध करीन.

Verse 19

ततः समस्तगोपानां गोधनान्य् अखिलान्य् अहम् वित्तं चापहरिष्यामि दुष्टानां मद्वधैषिणाम्

त्यानंतर, मी सर्व गवळ्यांचे गोधन आणि संपत्ती लुटून नेईन, कारण ते दुष्ट माझ्या मृत्यूची इच्छा करतात.

Verse 20

त्वाम् ऋते यादवाश् चैते दुष्टा दानपते मयि एतेषां च वधायाहं यतिष्ये ऽनुक्रमात् ततः

हे दानवराज, तुला सोडून हे सर्व यादव माझ्याशी वैर बाळगून आहेत. म्हणून मी एकामागून एक त्यांचा वध करण्याचा प्रयत्न करीन.

Verse 21

ततो निष्कण्टकं सर्वं राज्यम् एतद् अयादवम् प्रशासिष्ये त्वया तस्मान् मत्प्रीत्या वीर गम्यताम्

मग हे सर्व राज्य निष्कंटक आणि यादवरहित होईल, आणि मी तुझ्या मदतीने राज्य करीन. म्हणून हे वीरा, माझ्या समाधानासाठी तू जा.

Verse 22

यथा च माहिषं सर्पिर् दधि चाप्य् उपहार्य वै गोपाः समानयन्त्य् आशु त्वया वाच्यास् तथा तथा

जसे गोपाळ लवकरच अर्पण म्हणून म्हशीचे तूप व दही आणतात, तसेच तू त्यांना त्याच रीतीने पुन्हा पुन्हा सांग; म्हणजे ते तत्काळ आवश्यक ते करतील।

Verse 23

इत्य् आज्ञप्तस् तदाक्रूरो महाभागवतो द्विज प्रीतिमान् अभवत् कृष्णं श्वो द्रक्ष्यामीति सत्वरः

असा आदेश मिळताच, हे द्विजश्रेष्ठ, तो महाभक्त अक्रूर आनंदाने भरून गेला; “उद्या मी कृष्णाचे दर्शन घेईन” असे मनात धरून तो ताबडतोब निघाला।

Verse 24

तथेत्य् उक्त्वा च राजानं रथम् आरुह्य शोभनम् निश्चक्राम तदा पुर्या मथुराया मधुप्रियः

“तसेच होवो” असे म्हणत मधुप्रियाने राजाला त्या शोभिवंत रथावर बसविले आणि त्याच वेळी मथुरानगरीतून प्रस्थान केले।