Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Description of Sinners Abiding in Yama’s Realm

Catalog of Transgressions and the Logic of Retribution

धृतिं न लभते किञ्चित्तैस्तैर्दोषैः सुवासिताः ॥ दोषं सत्यंअजानन्तस्तथा मोहॆन मोहिताः ॥

dhṛtiṁ na labhate kiñcit tais tair doṣaiḥ suvāsitāḥ || doṣaṁ satyam ajānantas tathā mohena mohitāḥ

त्या त्या दोषांनी जणू सुवासित झालेले लोक किंचितही धैर्य मिळवत नाहीत. दोषाचे खरे स्वरूप न जाणता ते मोहाने अधिकच मोहित होतात.

धृतिम्steadfastness, firmness
धृतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
लभतेobtains, attains
लभते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Pres.), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (sg.), आत्मनेपद (Ā.)
किञ्चित्anything, something
किञ्चित्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.); अव्ययीभाव-प्रायः ‘somewhat/anything’ अर्थे
तैःby those
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (m./n.), तृतीया-विभक्ति (Inst. 3), बहुवचन (pl.)
तैःby those (very)
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (m./n.), तृतीया-विभक्ति (Inst. 3), बहुवचन (pl.); पुनरुक्ति-बल (emphatic repetition)
दोषैःby faults, by defects
दोषैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Inst. 3), बहुवचन (pl.)
सुवासिताःwell-scented; (fig.) strongly imbued
सुवासिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु- + वासित (कृदन्त; √वास्/√वस् caus. ‘to perfume’)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), बहुवचन (pl.)
दोषम्fault
दोषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.)
सत्यम्truly, indeed
सत्यम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (adverbial accusative) ‘truly/indeed’
अजानन्तःnot knowing
अजानन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ- + जानत् (कृदन्त; √ज्ञा)
Formवर्तमानकृदन्त (Pres. act. ptc.), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), बहुवचन (pl.)
तथाthus, in that way
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
मोहेनby delusion
मोहेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Inst. 3), एकवचन (sg.)
मोहिताःdeluded, bewildered
मोहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमोहित (कृदन्त; √मुह् caus.)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), बहुवचन (pl.)

Varāha (default framework; speaker not explicit in this fragment)

Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false,"aspect_highlighted":"None","boar_form_detail":"None","earth_interaction":"None"}

Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":false,"speaker_role":"instructor","bhu_devi_state":"None","key_question":"None"}

Mathura Mandala: {"is_mathura_related":false,"specific_site":"None","parikrama_context":"None","krishna_connection":"None"}

Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":true,"topic":"None","instruction_summary":"दोष-वासनाभिः ‘सुवासित’ इव जनाः धृतिं न लभन्ते; दोष-तत्त्व-अज्ञानात् मोह-परम्परा वर्धते।","karmic_consequence":"दोष-अज्ञानात् अधःपतनं, पुनरपि पाप-प्रवृत्तिः; दोष-दर्शनात् धृति-उत्पत्तिः, सदाचार-स्थैर्यम्।"}

Vrata Mahatmya: {"has_vrata":false,"vrata_name":"None","tithi_month":"None","promised_fruit":"None"}

Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":false,"symbolic_interpretation":"None","yajna_varaha_imagery":"None","vedantic_connection":"None"}

Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"ethical psychology","core_concept":"दोषाः वासनारूपेण मनसि गन्धवत् वर्तन्ते; तेषां तत्त्व-अज्ञानं मोहं जनयति, मोहः पुनर्मोहं पोषयति।","practical_application":"दोष-परिचय (स्वाध्याय), प्रतिपक्ष-भावना, इन्द्रिय-निग्रहः, क्षमा-दम-शौचादि गुण-सेवनम्।"}

Subject Matter: ["Ethics","Philosophy of mind","Moral psychology"]

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bibhatsa

Type: inner/psychological

Related Themes: 195.28.0

Visual Art Cues: {"scene_description":"दोष-वासनागन्धेन आच्छन्नाः जनाः—पुष्पगन्धवत् परन्तु विषवत्—धृतिहीनाः; मोह-आवरणं नेत्रेषु, पृष्ठे भ्रम-चक्र-प्रतीकः।","item_prompts":["मानव-समूहः धृतिहीन-भङ्ग्या","धूम्र-गन्ध-रेखाः (वासनाप्रतीक)","नेत्रेषु आवरण/पट्टिका","चक्र-प्रतीकः (मोह-परम्परा)"],"kerala_mural_prompt":"समतल-रङ्गभूमौ धृतिहीन-जनाः, वासनागन्ध-रेखाः धूसर-हरिताः, मोह-चक्र-प्रतीकं पृष्ठे, भाव-प्रधान मुखाभिनयः।","tanjore_prompt":"केन्द्रे जनसमूहः, पृष्ठे चक्र-आभासः स्वर्ण-रेखाभिः, वासनागन्ध-रेखाः अल्प-उज्ज्वलाः, गाढ-भूमिः।","mysore_prompt":"सूक्ष्म-रेखांकनयुक्तं मुखाभिनय-प्रधानं, धूम्र-रेखाः वासनाप्रतीकाः, मृदु-छायांकनम्।","pahari_prompt":"सरल-आकृतयः, चक्र-प्रतीकः, सीमित-रङ्गाः, नैतिक-उपदेश-भावः।"}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"sermonic, introspective","suggested_raga":"Todi","pace":"slow","voice_tone":"grave, penetrating, admonitory"}

C
Classical Literature
P
Purāṇic Discourse
E
Ethics
S
Sanskrit Philology

FAQs

It reflects a common Purāṇic ethical idiom where inner dispositions (e.g., delusion) are treated as causal forces shaping conduct, aligning the text with broader Sanskrit moral-psychological discourse.

No geographic location is named in this verse; it is primarily ethical and psychological in focus.

That persistent faults and delusion undermine dhṛti (inner steadiness), and ethical clarity requires recognizing the nature of doṣa.