Adhyaya 7: Prahlada’s Defeat by Nara-Narayana and Victory through Bhakti

Verse 1

इति श्रीवामनपुराणे षष्ठो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच ततो ऽनङ्गं विभुर्द्दष्ट्वा ब्रह्मन् नारायणो मुनिः प्रहस्यैवं वचः प्राह कन्दर्व इह आस्यताम्

अशा रीतीने श्रीवामनपुराणातील सहावा अध्याय समाप्त झाला. पुलस्त्य म्हणाले—हे ब्रह्मन्! मग अनंगाला पाहून समर्थ मुनि नारायण हसले व म्हणाले—“हे कंदर्पा, येथे बस.”

Verse 2

तदक्षुब्धत्वमीक्ष्यास्य कामो विस्मयमागतः वसन्तो ऽपि महाचिन्तां जगामाशु महामुने

त्याचे अचल धैर्य पाहून काम विस्मयास आला; आणि हे महामुने, वसंतही शीघ्रच मोठ्या चिंतेत पडला।

Verse 3

ततश्चाप्सरसो दृष्ट्वा स्वागतेनाभिपूज्य च वसन्तमाह भगवानेह्येहि स्थीयतामिति

मग अप्सरांना पाहून भगवानांनी त्यांचे स्वागत करून सन्मान केला; आणि वसंताला म्हणाले—“ये, ये—इथेच थांब.”

Verse 4

ततो विहस्य भगवान् मञ्जरीं कुसुमावृताम् आदाय प्राक्सुवर्णाङ्गीमूर्वोर्बालां विनिर्ममे

मग भगवान हसत हसत फुलांनी आच्छादित मंजरि घेऊन, आपल्या ऊरूंमधून पूर्वीप्रमाणे सुवर्णवर्ण देह असलेली एक तरुणी निर्माण करू लागले।

Verse 5

ऊरूद्भवां स कन्दर्पो दृष्ट्वा सर्वाङ्गसुन्दरीम् अमन्यत तदानङ्गः किमियं सा प्रिया रतिः

ऊरूपासून उत्पन्न झालेल्या सर्वांगसुंदरी कन्येला पाहून अनंग कंदर्प तेव्हा मनात म्हणाला—“ही कोण? हीच काय माझी प्रिया रती?”

Verse 6

तदेव वदनं चारु स्वक्षिभ्रूकुटिलालकम् सुनासावंशाधरोष्ठमालोकनपरायणम्

तिचे तेच मुख अत्यंत रम्य होते—सुंदर नेत्र, भुवया व वळणदार अलकांनी शोभित; सुडौल नासावंश व कोमल ओठांनी युक्त—पाहण्यातच मन गुंतविणारे।

Verse 7

तावेवाहार्य विरलौ पीवरौ मग्नचूचुकौ राजेते ऽस्यः कुचौ पीनौ सज्जनावि संहतौ

तिचे दोन्ही स्तन—सौंदर्यात विरळ—भरदार होते, चूचुक किंचित आत गेलेले; ते दृढ, उन्नत व जवळजवळ संलग्न, जणू सुजोड युगल-आभूषणाप्रमाणे शोभत होते।

Verse 8

तदेव तनु चार्वङ्ग्या वलित्रयविभूषितम् उदरं राजते श्लक्ष्णं रोमावलिविभूषितम्

त्या चार्वंगीचे सडपातळ उदरही शोभून दिसत होते—तीन कोमल वळ्यांनी अलंकृत, गुळगुळीत, आणि रोमावलीच्या रेषेने सुशोभित।

Verse 9

रोमावलीच जघनाद् यान्ती स्तनतटं त्वियम् राजते भृङ्गमालेव पुलिनात् कमलाकरम्

आणि ही रोमावली, जी नितंबापासून उठून स्तनतटाकडे जात होती, अशी शोभत होती—जणू भुंग्यांची माळ वाळूच्या काठावरून कमळांनी भरलेल्या सरोवराकडे चालली आहे।

Verse 10

जघनं त्वतिविस्तीर्ण भात्यस्या रशनावृतम् श्रीरोदमथने नद्धूं भूजङ्गेनेव मन्दरम्

तिचे नितंब अतिविस्तीर्ण असून करधनीने वेढलेले तेजस्वी दिसतात—जसे क्षीरसागरमंथनकाळी नागाने बांधलेला मंदर पर्वत।

Verse 11

कदलीस्तम्भसदृशैरूर्ध्वमूलैरथोरुभिः विभाति सा सुचार्वङ्गी पद्मकिढ्जल्कसन्निभा

केळीच्या खांबासारख्या, वरच्या बाजूस मुळासारख्या (सुडौल) उरूंनी ती सुचार्वंगी उजळते—कमळपरागासारखी कोमल प्रभा धारण करणारी।

Verse 12

जानुनी गूढगुल्फे च शुभे जङ्घे त्वरोमशे विभातो ऽस्यास्तथा पादावलक्तकसमत्विषौ

तिची गुडघे, सुगठित घोटे आणि शुभ पिंडऱ्या—रोमहीन—तेजस्वी आहेत; तसेच तिचे पाय अलक्तक (लाल लाख) समान प्रभेने उजळतात।

Verse 13

इति संचिन्तयन् कामस्तामनिन्दितलोचनाम् कामातुरो ऽसौ संजातः किमुतान्यो जनो मुने

अशा रीतीने त्या अनिंदितलोचना स्त्रीचे चिंतन करत करत कामदेवही कामातुर झाला; मग, हे मुने, इतर जनांचे काय सांगावे?

Verse 14

माधवो ऽप्युर्वशीं दृष्ट्वा संचिन्तयत नारद किंस्वित् कामनरेन्द्रस्य राजधानी स्वयं स्थिता

हे नारद, माधवही उर्वशीला पाहून विचार करू लागला—‘काय कामनरेन्द्राची राजधानीच स्वतः येथे येऊन उभी राहिली आहे काय?’

Verse 15

आयाता शशिनो नूनमियं कान्तिर्निशाक्षये रविरश्मिप्रतापार्तिभीता शरणमागता

निशेच्या शेवटी निश्चयच चंद्राची ही कांती सूर्यकिरणांच्या दाहक वेदनेने भयभीत होऊन आश्रयास येथे आली आहे।

Verse 16

इत्थं संचितयन्नेव अवष्टभाप्सरोगणम् तस्थौ मुनिरिव ध्यानमास्थितः स तु माधवः

अशा रीतीने विचार करत, अप्सरांच्या समूहाला आवरून, तो माधव ध्यानस्थ मुनीप्रमाणे स्थिर उभा राहिला।

Verse 17

ततः स विस्मितान् सर्वान् कन्दर्पादीन् महामुने दृष्ट्वा प्रोवाच वचनं स्मितं कृत्वा शुभव्रतः

त्यानंतर, हे महामुने, कंदर्पादी सर्वांना विस्मित पाहून, त्या शुभव्रतीने प्रथम स्मित करून त्यांना वचन सांगितले।

Verse 18

इयं ममोरुसंभृता कामाप्सरस माधव नीयतां सुरलोकाय दीयतां वासवाय च

‘हे माधव, ही कामाप्सरा जणू माझ्या उरूवर उत्पन्न झाली आहे; तिला सुरलोकात नेण्यात यावे आणि वासव (इंद्र) यासही अर्पण करण्यात यावी।’

Verse 19

इत्युक्ताः कम्पमानास्ते जग्मुर्गृह्योर्वशीं दिवम् सहस्राक्षाय तां प्रादाद् रूपयौवनशालिनीम्

असे सांगितल्यावर ते दोघे थरथरत स्वर्गात गेले, उर्वशीला घेऊन आले; आणि रूप-यौवनाने संपन्न त्या कन्येला सहस्राक्ष (इंद्र) यास अर्पण केले।

Verse 20

आचक्षुश्चरितं ताभ्यां धर्मजाभ्यां महामुने देवाराजाय कामाद्यास्ततो ऽभृद् विस्मयः परः

हे महामुने, धर्मज असे ते दोघे देवराज इंद्राला जे घडले त्याचा वृत्तांत सांगू लागले; तेव्हा काम इत्यादी सर्वांना परम विस्मय झाला।

Verse 21

एताद्शं हि चरितं ख्यातिमग्र्यां जगाम ह पातालेषु तथा मर्त्यै दिक्ष्वष्टासु जगाम च

खरोखर असे चरित्र सर्वोच्च कीर्तीला पोहोचले; ते पाताळांत, मर्त्यलोकात आणि आठही दिशांत सर्वत्र पसरले।

Verse 22

एकदा निहते रौद्रो हिरण्यकशिपौ मुने अभिषिक्तस्तदा राज्ये प्रह्लादौ नाम दानवः

हे मुने, एकदा उग्र हिरण्यकशिपूचा वध झाल्यावर, प्रह्लाद नावाचा दानव तेव्हा राज्यावर अभिषिक्त झाला।

Verse 23

तस्मिञ्शासति दैत्येन्द्रे देवब्राह्मणपूजके मखानि भुवि राजानो यजन्ते विधिवत्तदा

देव व ब्राह्मणपूजक असा तो दैत्येंद्र राज्य करीत असता, तेव्हा पृथ्वीवरील राजे विधिपूर्वक मखयज्ञ करीत।

Verse 24

ब्राह्मणाश्च तपो धर्मं तीर्थयात्राश्च कुर्वते वैश्याश्च पशुवृत्तिस्थाः शूद्राः शुश्रूषणे रताः

ब्राह्मण तप व धर्माचे आचरण करून तीर्थयात्रा करीत; वैश्य पशुपालनाधारित उपजीविकेत असत; शूद्र सेवा-शुश्रूषेत रत असत।

Verse 25

चातुर्वर्ण्यं ततः स्वे स्वे आश्रमे धर्मकर्मणि आवर्त्तत ततो देवा वृत्त्या युक्ताभवान् मुने

त्यानंतर चातुर्वर्ण्य आपल्या-आपल्या आश्रमात धर्मकर्मात पुन्हा प्रवृत्त झाले; आणि मग, हे मुने, देवता आपल्या-आपल्या वृत्तीत यथायोग्य रीतीने स्थिर झाले।

Verse 26

ततस्तु च्यवनो नाम भार्गवेन्द्रो महातपाः जगाम नर्मदां स्नातुं तीर्थं चैवाकुलीश्वरम्

त्यानंतर च्यवन नावाचा महातपस्वी, भार्गवांमध्ये श्रेष्ठ, नर्मदेत स्नान करण्यास आणि ‘आकुलीश्वर’ नामक तीर्थास जाण्यास निघाला।

Verse 27

तत्र दृष्ट्वा महादेवं नदीं स्नातुमवातरत् अवतीर्णं प्रजग्राह नागः केकरलोहितः

तेथे महादेवाचे दर्शन घेऊन तो स्नानासाठी नदीत उतरला; उतरल्याबरोबर ‘केकर-लोहित’ नावाच्या नागाने त्याला पकडले।

Verse 28

गृहीतस्तेन नागेन सस्मार मनसा हरिम् संस्मृते पुण्डरीकाक्षे निर्विषो ऽभून्महोरगः

त्या नागाने पकडल्यावर त्याने मनाने हरिचे स्मरण केले; पुण्डरीकाक्षाचे स्मरण होताच तो महोरग विषरहित झाला।

Verse 29

नीतस्तेनातिरौद्रेण पन्नगेन रसातलम् निर्विषश्चापि तत्याज च्यवनं भुजगोत्तमः

त्या अतिरौद्र पन्नगाने त्याला रसातळात नेले; आणि विषरहित झालेला तो भुजंगोत्तम नंतर च्यवनाला सोडून गेला।

Verse 30

संत्यक्तमात्रो नागेन च्यवनो भार्गवोत्तमः चचार नागकन्याभिः पूज्यचमानः समन्ततः

नागाने मुक्त करताच भार्गवांतील श्रेष्ठ च्यवन ऋषी नागकन्यांकडून सर्व बाजूंनी पूजिले जाऊन विचरू लागले।

Verse 31

विचारन् प्रविवेशाथ दानवानां महत् पुरम् संपूज्यमानो दैत्येन्द्रः प्रह्लादो ऽथ ददर्श तम्

मग विचार करीत तो दानवांच्या महान नगरात प्रविष्ट झाला. तेथे पूजिला जात असलेला दैत्येंद्र प्रह्लादाने त्याला पाहिले।

Verse 32

भृगुपुत्रे महातेजाः पूजां चक्रे यथार्हतः संपूजितोपविष्टश्च पृष्टश्चागमनं प्रति

भृगुपुत्रासाठी त्या महातेजस्वीने यथोचित पूजन केले. आणि तो पूजित होऊन आसनस्थ झाल्यावर त्याच्या आगमनाविषयी विचारले गेले।

Verse 33

स चोवाच महाराज महातीर्थं महाफलम् स्नातुमेवागतो ऽस्म्यद्य द्रष्टुञ्चैवाकुलीश्वरम्

तो म्हणाला— ‘हे महाराज, हे महातीर्थ व महाफलदायक आहे. मी आज येथे स्नान करण्यासाठी आणि आकुलीश्वराचे दर्शन घेण्यासाठीच आलो आहे.’

Verse 34

नद्यामेवावतीर्णो ऽस्मि गृहीतश्चाहिना बलान् समानीतो ऽस्मि पाताले दृष्टश्चात्र भवानपि

‘मी नदीतच उतरलेलो; तेव्हाच नागाने मला बलपूर्वक पकडले. मला पाताळात आणले, आणि येथे आपल्यालाही पाहिले.’

Verse 35

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं च्यवनस्य दितीश्वरः प्रोवाच धर्मसंयुक्तं स वाक्यं वाक्यकोविदः

च्यवनाचे हे वचन ऐकून दैत्यांचा अधिपती, वाणीमध्ये निपुण, धर्मयुक्त वचन बोलला।

Verse 36

प्रह्लाद उवाच भगवन् कानि तीर्थानि पृथिव्यां कानि चाम्बरे रसातले च कानि स्युरेतद् वक्तुं ममार्हसि

प्रह्लाद म्हणाला— हे भगवन्! पृथ्वीवर कोणती तीर्थे आहेत, आकाशात कोणती, आणि रसातळात कोणती असतील? हे मला सांगावे।

Verse 37

च्यवन उवाच पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् चक्रतीर्थं महाबाहो रसातलतले विदुः

च्यवन म्हणाला— पृथ्वीवर नैमिष तीर्थ आहे, अंतरिक्षात पुष्कर आहे; आणि हे महाबाहो, चक्रतीर्थ रसातळतळावर प्रसिद्ध आहे।

Verse 38

पुलस्त्य उवाच श्रुत्वा तद्भार्गववचो दैत्यराजो महामुने नेमिषै गन्तुकामस्तु दानवानितदब्रवीत्

पुलस्त्य म्हणाला— हे महामुने! भार्गव (च्यवन) यांचे वचन ऐकून दैत्यराज नैमिषास जाण्याची इच्छा धरून दानवांना हे म्हणाला।

Verse 39

प्रह्लाद उवाच उत्तिष्ठध्वं गमिष्यामः स्नातुं तीर्थं हि नैमिषम् द्रक्ष्यामः पुण्डरीकाक्षं पीतवाससमच्युतम्

प्रह्लाद म्हणाला— उठा; आपण नैमिष तीर्थात स्नानास जाऊ. आपण पीतवस्त्रधारी, कमलनयन, अच्युत पुण्डरीकाक्षाचे दर्शन घेऊ।

Verse 40

पुलस्त्य उवाच इत्युक्ता दानवेन्द्रेण सर्वे ते दैत्यदानवाः चक्रुरुद्योगमतुलं निर्जग्मुश्च रसातलात्

पुलस्त्य म्हणाले—दानवेंद्राने असे सांगितल्यावर ते सर्व दैत्य व दानव अतुल उद्योगास प्रवृत्त झाले आणि रसातलातून बाहेर पडले।

Verse 41

ते समभ्येत्य दैतेया दानवाश्च महाबलाः नेमिषारण्यमागत्य स्नानं चक्रुर्मुदान्विताः

ते महाबलवान दैत्य व दानव एकत्र येऊन नैमिषारण्यात पोहोचले आणि आनंदाने स्नानविधी केला।

Verse 42

ततो दितीश्वरः श्रीमान् मृगव्यां स चचार ह चरन् सरस्वतीं पुण्यां ददर्श विमलोदकाम्

त्यानंतर दितीवंशाचा तो श्रीमान् अधिपती शिकारीच्या भूमीत फिरू लागला; फिरता फिरता त्याने निर्मळ जलाची पुण्य सरस्वती पाहिली।

Verse 43

तस्यादूरे महाशाखं शलवृक्षं शरैश्चितम् ददर्श बाणानपरान् मुखे लग्नान् परस्परम्

त्याच्या जवळच त्याने मोठ्या फांद्यांचा शलवृक्ष पाहिला, जो बाणांनी भरलेला होता; तसेच एकमेकांत अडकलेल्या टोकांचे इतर बाणही त्याने पाहिले।

Verse 44

ततस्तानद्भुताकारान् बाणान् नागोपवीतकान् दृष्ट्वातुलं तदा चक्रे क्रोधं दैत्येश्वरः किल

मग त्या अद्भुत आकाराच्या, जणू नागच उपवीत झाले आहेत अशा बाणांना पाहून दैत्येश्वर, असे म्हणतात, अत्यंत क्रोधाविष्ट झाला।

Verse 45

स ददर्श ततो ऽदूरात्कृष्णाजिनधरौ मुनी समुन्नतजटाभारौ तपस्यासक्तमानसौ

तेव्हा त्याने फार दूर नाही, कृष्णाजिन धारण केलेले दोन मुनी पाहिले—उंचावलेल्या जटाभारांसह, तपस्येत आसक्त मनाचे।

Verse 46

तयोश्च पार्श्वयोर्दिव्ये धनुषी लक्षणान्विते शार्ङ्गमागवं चैव अक्ष्य्यौ च महेषुधी

त्यांच्या दोन्ही पार्श्वांना शुभलक्षणयुक्त दोन दिव्य धनुष्ये होती—शार्ङ्ग आणि आगव—आणि तसेच दोन अक्षय महान् तूणीरही होते।

Verse 47

तौ दृष्ट्वामन्यत तदा दामिबिकाविति दानवः ततः प्रोवाच वचनं तावुभौ पुरुषोत्तमौ

त्यांना पाहून दानवाने तेव्हा विचार केला—‘हे तर दांभिक आहेत।’ मग त्याने त्या दोन्ही श्रेष्ठ पुरुषांशी वचन उच्चारले।

Verse 48

किं भवद्भ्यां समारःधं दम्भं धर्मविनाशनम् क्व तपः क्व जटाभारः क्व चेमौ प्रवरायुधौ

तुम्ही दोघांनी धर्मनाश करणारा हा दंभ का आरंभ केला आहे? तप कुठे, जटाभार कुठे—आणि ही दोन श्रेष्ठ आयुधे कुठे?

Verse 49

अथोवाच नरो दैत्यं का ते चिन्ता दितीश्वर सामर्थ्ये सति यः कुर्यात् तत्संपद्येत तस्य हि

मग नर दैत्याला म्हणाला—“हे दितीवंशाधिप, तुला कसली चिंता? सामर्थ्य असता जो कर्म करतो, त्याचा अभिप्रेत फल निश्चयाने सिद्ध होते.”

Verse 50

अथोवाच दितीशस्तौ का शक्तिर्युवयोरिह मयि तिष्ठति दैत्येन्द्रे धर्मसेतुप्रवर्तके

तेव्हा दितीवंशाचा स्वामी त्या दोघांना म्हणाला— “मी येथे उभा असताना—मी दैत्येन्द्र, धर्मसेतूचा प्रवर्तक—तुमची इथे कोणती शक्ती आहे?”

Verse 51

नरस्तं प्रत्युवाचाथ आवाभ्यां शक्तिरूर्जिता न कश्चिच्छक्नुयाद् योद्धुं नरनारायणौ युधि

मग नर त्याला उत्तरला— “आमची शक्ती अत्यंत प्रबळ आहे. रणांगणात नर-नारायणांशी कोणीही युद्ध करू शकणार नाही.”

Verse 52

दैत्येश्वरस्तस्तः क्रुद्धः प्रतिज्ञामारुरोह च यथा कथञ्चिज्जेष्यामि नरनारायणौ रणे

तेव्हा दैत्यांचा स्वामी क्रुद्ध झाला आणि प्रतिज्ञा केली— “कसेही करून रणात मी नर-नारायणांना जिंकेन.”

Verse 53

इत्येवमुक्त्वा वचनं महात्मा दितीश्वरः स्थाप्य बलं वनान्ते वितत्य चापं गुणमाविकृष्य तलध्वनिं घोरतरं चकार

असे बोलून महात्मा दितीवंशेश्वराने वनाच्या काठावर आपले सैन्य उभे केले; मग धनुष्य ताणून प्रत्यंचा ओढली आणि अत्यंत भयानक टंकार केला.

Verse 54

ततो नरस्त्वाजगवं हि चापमानम्य बाणान् सुबहुञ्शिताग्रान् मुमोच तानप्रतिमैः पृषत्कैश्चिच्छेद दैत्यस्तपनीयपुङ्खैः

मग नराने आजगव धनुष्य वाकवून तीक्ष्ण अग्रांचे अनेक बाण सोडले; पण दैत्याने सुवर्णपक्षयुक्त अनुपम बाणांनी ते छेदून टाकले.

Verse 55

छिन्नान् समीक्ष्याथ नरः पृषत्कान् दैत्येश्वरेणाप्रतिमेव संख्ये क्रुद्धः समानम्य महाधनुस्ततो मुमोच चान्यान् विविधान् पृषत्कान्

तेव्हा त्या अनुपम संग्रामात दैत्येश्वराने आपले बाण छिन्न केलेले पाहून नर क्रुद्ध झाला; महाधनुष्य वाकवून त्याने विविध प्रकारचे अन्य बाण सोडले।

Verse 56

एकं नरो द्वौ दितिजेश्वरश्च त्रीन् धर्मसूनुश्चतुरो दितीशः नरस्तु बाणान् प्रमुमोच पञ्च षड् द्रत्यनाथो निशितान् पृषत्कान्

नराने एक बाण सोडला; दितिजेश्वराने दोन; धर्मपुत्राने तीन; आणि दितीशाने चार. मग नराने पाच बाण सोडले व दैत्यनाथाने सहा तीक्ष्ण बाण सोडले।

Verse 57

सप्तर्षिमुख्यो द्विचतुश्च दैत्यो नरस्तु षट् त्रीणि च दैत्यमुख्ये षट्त्रीणि चैकं च दितीश्वरेण मुक्तानि बाणानि नराय विप्र

हे विप्र, सप्तर्षींमध्ये श्रेष्ठाने बाण सोडले; दैत्याने दोन व चार; आणि नराने दैत्य-मुख्यावर सहा व तीन बाण सोडले. तसेच दितीश्वराने नरावर सहा, तीन व एक बाण सोडले।

Verse 58

एकं च षट् पञ्च नरेण मुक्तास्त्वष्टौ शराः सप्त च दानवेन षट् सप्त चाष्टौ नव षण्नरेण द्विसप्ततिं दैत्यपतिः ससर्ज्ज

नराने एक, सहा व पाच बाण सोडले; आणि दानवाने आठ व सात बाण चालवले. मग नराने सहा, सात, आठ, नऊ व सहा बाण सोडले; आणि दैत्यपतिने बहात्तर बाणांची वर्षा केली।

Verse 59

शतं नरस्त्रीणि शतानि दैत्यः षड् धर्मपुत्रो दश दैत्यराजः ततो ऽप्यसंख्येयतरान् हि बाणान् मुमोचतुस्तौ सुभृशं हि कोपात्

नराने एकशे तीन बाण सोडले; दैत्याने शेकडो बाण. धर्मपुत्राने सहा बाण चालवले; दैत्यराजाने दहा. मग तीव्र कोपाने दोघांनीही आणखी असंख्य बाणांची घोर वर्षा केली।

Verse 60

ततो नरो बाणगणैरसख्यैरवास्तरद्भूमिमथो दिशः खम् स चापि दैत्यप्रवरः पृषत्कैश्चिच्छेद वेगात् तपनीयपुङ्खैः

तेव्हा त्या नराने असंख्य बाणसमूहांनी पृथ्वी, दिशा आणि आकाश व्यापून टाकले. आणि दैत्यश्रेष्ठाने सुवर्णपंखी वेगवान बाणांनी ते झपाट्याने छेदून पाडले.

Verse 61

ततः पतत्त्रिभिर्वीरौ सुभृशं नरदानवौ युद्धे वरास्त्रैर्युध्येतां घोररूपैः परस्परम्

तेव्हा बाणांच्या वर्षावात ते दोन्ही वीर—नर आणि दानव—युद्धात अत्यंत उग्र होऊन, भयानक रूपाच्या श्रेष्ठ अस्त्रांनी परस्परांवर प्रहार करीत लढले.

Verse 62

ततस्तु दैत्येन वरास्त्रपाणिना चापे नियुक्तं तु पितामहास्त्रम् महेश्वरास्त्रं पुरुषोत्तमेव समं समाहत्य निपेततुस्तौ

तेव्हा श्रेष्ठ अस्त्रधारी दैत्याने धनुष्यावर पितामहास्त्र (ब्रह्मास्त्र) संधान केले. परंतु पुरुषोत्तमाने महेश्वरास्त्राने त्यास समप्रमाणे प्रतिहत केले आणि दोन्ही अस्त्रे एकाच वेळी निष्फळ होऊन पडली.

Verse 63

ब्रह्मस्त्रे तु प्रशमिते प्रह्लादः क्रोधमूर्छितः गदां प्रगृह्य तरसा प्रचस्कन्द रथोत्तमात्

ब्रह्मास्त्र शांत झाल्यावर प्रह्लाद क्रोधाने मूर्छित झाला. त्याने गदा उचलून प्रचंड वेगाने आपल्या उत्तम रथातून उडी मारली.

Verse 64

गदापाणिं समायान्तं दैत्यं नारायणस्तदा दृष्ट्वाथ पृष्ठतश्चक्रे नरं योद्धूमनाः स्वयम्

तेव्हा नारायणाने गदा हातात घेतलेला दैत्य समोर येताना पाहून नराला आपल्या पाठीमागे केले आणि स्वतः युद्ध करण्याच्या निर्धाराने पुढे उभा राहिला.

Verse 65

ततो दीतीशः सगदः समाद्रवत् सशार्ङ्गपाणिं तपसां निधानम् ख्यातं पुराणर्षिमुदारविक्रमं नारायणं नारद लोकपालम्

तेव्हा दितीवंशाचा अधिपती दैत्य, गदा हातात घेऊन, शार्ङ्गधारी विष्णू—तपस्यांचा निधी, प्राचीन ऋषी म्हणून ख्यात, उदार पराक्रमी नारायण—हे नारद, लोकपाल—यांच्यावर धावून गेला।