Verse 28
Naadbindu
अधिष्ठाने तथा ज्ञाते प्रपञ्चे शून्यतां गते । देहस्यापि प्रपञ्चत्वात् प्रारब्धावस्थितिः कृतः ॥
अज्ञानजनबोधार्थं प्रारब्धमिति चोच्यते । ततः कालवशादेव प्रारब्धे तु क्षयं गते ॥
ब्रह्मप्रणवसन्धानं नादो ज्योतिर्मयः शिवः । स्वयमाविर्भवेदात्मा मेघापायेऽंशुमानिव ॥२८–३०॥
अधिष्ठाने । तथा । ज्ञाते । प्रपञ्चे । शून्यताम् । गते । देहस्य । अपि । प्रपञ्चत्वात् । प्रारब्ध-अवस्थितिः । कृतः ॥
अज्ञान-जन-बोध-अर्थम् । प्रारब्धम् । इति । च । उच्यते । ततः । काल-वशात् । एव । प्रारब्धे । तु । क्षयम् । गते ॥
ब्रह्म । प्रणव । सन्धानम् । नादः । ज्योतिर्मयः । शिवः । स्वयम् । आविर्भवेत् । आत्मा । मेघ-अपाये । अंशुमान् । इव ॥
adhiṣṭhāne tathā jñāte prapañce śūnyatāṃ gate | dehasyāpi prapañcatvāt prārabdhāvasthitiḥ kṛtaḥ ||
ajñānajanabodhārthaṃ prārabdham iti cocyate | tataḥ kālavaśād eva prārabdhe tu kṣayaṃ gate ||
brahmapraṇavasandhānaṃ nādo jyotirmayaḥ śivaḥ | svayam āvirbhaved ātmā meghāpāye ’ṃśumān iva ||
अधिष्ठान ज्ञात झाले की प्रपंच शून्यवत् (असार) भासतो. देहही प्रपंचस्वरूप असल्याने प्रारब्धकर्माची स्थिती मान्य केली जाते; अज्ञानात जन्मलेल्या जनांना बोध व्हावा म्हणून त्यास ‘प्रारब्ध’ असे म्हणतात. पुढे काळाच्या बळाने प्रारब्ध क्षीण झाल्यावर, ओंकाररूप ब्रह्माशी संधान केल्याने ज्योतिर्मय, शिवस्वरूप नाद प्रकट होतो आणि मेघ दूर झाल्यावर सूर्याप्रमाणे आत्मा स्वयंस्फुरित होतो.
When the substratum (adhiṣṭhāna) is known, the phenomenal world (prapañca) is reduced to emptiness (i.e., is understood as insubstantial). Since even the body is of the nature of the phenomenal display, the continuance of prārabdha (karma already begun) is admitted. It is called “prārabdha” for the purpose of instructing those born in ignorance. Then, by the mere force of time, when that prārabdha has come to exhaustion, through the contemplation/connection (sandhāna) of Brahman as the syllable Oṃ, the nāda—luminous and auspicious (śiva)—the Self manifests of itself, like the sun when clouds disperse.