Verse 15

Brahmavidya

Sanskrit (Devanagari)

नाभिस्थाने स्थितं विश्वं शुद्धतत्त्वं सुनिर्मलम् । आदित्यमिव दीप्यन्तं रश्मिभिश्चाखिलं शिवम् ॥१५॥

Padapatha (Word Split)

नाभि-स्थाने । स्थितम् । विश्वम् । शुद्ध-तत्त्वम् । सु-निर्मलम् । आदित्यम्-इव । दीप्यन्तम् । रश्मिभिः । च । अखिलम् । शिवम् ।

IAST Transliteration

nābhisthāne sthitaṃ viśvaṃ śuddhatattvaṃ sunirmalam | ādityam iva dīpyantaṃ raśmibhiś cākhilaṃ śivam ||15||

Translation

नाभिस्थानी विश्व स्थित आहे—शुद्ध तत्त्व, अत्यंत निर्मळ. ते आदित्याप्रमाणे दीप्त असून किरणांनी सर्वत्र व्यापलेले, सर्वथा शिव (मंगलमय) आहे.

Academic Translation

In the region of the navel is situated the universe—pure principle, very stainless—shining like the sun, and auspicious, with rays (pervading) the whole.

Verse Context

• Microcosm–macrocosm (piṇḍa–brahmāṇḍa) contemplation; inner solar Brahman as pure tattva
• Mahavakya: Supports ‘तत् त्वम् असि’ by locating the ‘universe’ within the seeker’s own inner center, implying non-separation of self and cosmos; also consonant with ‘अयम् आत्मा ब्रह्म’ via inner locus of Brahman.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh-like śloka