Verse 23

Amritnada

Sanskrit (Devanagari)

तिर्यगूर्ध्वमधो दृष्टिं विहाय च महामतिः । स्थिरस्थायी विनिष्कम्पः सदा योगं समभ्यसेत् ॥२३॥

Padapatha (Word Split)

तिर्यक् । ऊर्ध्वम् । अधः । दृष्टिम् । विहाय । च । महा-मतिः । स्थिर-स्थायी । विनिष्कम्पः । सदा । योगम् । समभ्यसेत् ॥

IAST Transliteration

tiryag ūrdhvam adho dṛṣṭiṃ vihāya ca mahāmatiḥ | sthirasthāyī viniṣkampaḥ sadā yogaṃ samabhyaset ||23||

Translation

तिर्यक्, ऊर्ध्व व अधो अशी दृष्टी सोडून, महामती साधक स्थिर, स्थित व निर्विकंप होऊन सदैव योगाचा अभ्यास करावा.

Academic Translation

Abandoning the gaze to the side, upward, and downward, the great-minded one—steadfast, abiding, and without tremor—should always practice yoga.

Verse Context

• Pratyāhāra and ekāgratā (sense-withdrawal and one-pointedness)
• Mahavakya: Indirect: steadiness and withdrawal support nididhyāsana on mahāvākyas; not a direct mahāvākya link.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)