Verse 4

Aitreya

Sanskrit (Devanagari)

स एतेन प्राज्ञेनात्मनाऽस्माल्लोकादुत्क्रम्यामुष्मिन्स्वर्गे लोके सर्वान् कामानाप्त्वाऽमृतः समभवत् समभवत् ॥४॥

Padapatha (Word Split)

सः । एतेन । प्राज्ञेन । आत्मना । अस्मात् । लोकात् । उत्क्रम्य । अमुष्मिन् । स्वर्गे । लोके । सर्वान् । कामान् । आप्त्वा । अमृतः । समभवत् । समभवत् ॥४॥

IAST Transliteration

sa etena prājñenātmanā'smāl lokād utkramyāmuṣmin svarge loke sarvān kāmān āptvā'mṛtaḥ samabhavat samabhavat ||4||

Translation

तो या प्राज्ञ आत्म्यासह या लोकातून उत्क्रमण करून, त्या स्वर्गलोकी सर्व कामना प्राप्त करून, अमर झाला—खरोखर अमर झाला॥४॥

Academic Translation

He, having departed from this world with this wise Self (the conscious Self), and having attained all desires in that heavenly world, became immortal—indeed, he became immortal.

Verse Context

• Mokṣa/Amṛtatva through realization of the prājña ātman (conscious Self)
• Mahavakya: Consequence of “प्रज्ञानं ब्रह्म”: realizing consciousness as Brahman culminates in amṛtatva (immortality/liberation). Indirectly supports “अहं ब्रह्मास्मि” as the liberating recognition of the Self’s identity with Brahman.
• Rig
• Śākala (Aitareya tradition) Shakha
• Chandas: Prose (gadyam)