Adhyaya 95

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेद्वरारोहे लिंगं मृत्युञ्जयेश्वरम् । तस्यैव वह्नि कोणस्थं धनुषां दशके स्थितम्

ईश्वर म्हणाले—हे वरारोहे! मग ‘मृत्युञ्जयेश्वर’ नावाच्या लिंगाकडे जावे. ते त्याच स्थळाच्या अग्निकोणात (आग्नेयेस) दहा धनु अंतरावर आहे।

Verse 2

पश्चिमे सागरादित्यात्स्थितं धनुश्चतुष्टये । पापघ्नं सर्वजन्तूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि

सागरादित्याच्या पश्चिमेस ते चार धनु अंतरावर आहे. दर्शनाने आणि स्पर्शानेही ते सर्व प्राण्यांची पापे नष्ट करते।

Verse 3

पूर्वे युगे समाख्यातं नाम नन्दीश्वरेति च । यत्र तप्तं तपो घोरं नन्दिनाम्ना गणेन मे

पूर्वयुगात हे क्षेत्र ‘नंदीश्वर’ या नावाने प्रसिद्ध होते. तेथे माझ्या गणांतील नंदिनाने घोर तप केले.

Verse 4

प्रतिष्ठाप्य महालिंगं नित्यं पूजापरेण च । तत्र जप्तो महामन्त्रो मृत्युञ्जय इति श्रुतः

महालिंगाची प्रतिष्ठा करून तो नित्य भक्तिभावाने पूजा करी. तेथे जपला जाणारा महामंत्र ‘मृत्युंजय’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.

Verse 5

कोटीनां नियुतं देवि ततस्तुष्टो महेश्वरः । ददौ गणेशतां तस्य मुक्तिं सामीप्यगां तथा

हे देवी, कोटी-नियुत पूर्ण झाल्यावर महेश्वर प्रसन्न झाले. त्यांनी त्याला शिवगणत्व व प्रभूच्या सामीप्याची मुक्तीही दिली.

Verse 6

मृत्युञ्जयेन मन्त्रेण तस्य तुष्टो यतो हरः । तेन मृत्युञ्जयेशेति ख्यातं लिंगं धरातले

मृत्युंजय मंत्रामुळे हर (शिव) त्याच्यावर प्रसन्न झाले. म्हणून ते लिंग पृथ्वीवर ‘मृत्युंजयेश’ म्हणून प्रसिद्ध झाले.

Verse 7

यस्तं पूजयते भक्त्या पश्येद्वा भावितात्मवान् । नाशयेत्तस्य पापानि सप्तजन्मार्जितान्यपि

जो त्याची भक्तीने पूजा करतो, किंवा शुद्ध भावाने दर्शन करतो—त्याची सात जन्मांची साठलेली पापेही (भगवान) नष्ट करतात.

Verse 8

स्नापयेत्पयसा लिंगं दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्

लिंगाला दुधाने स्नान घालावे; तुपमिश्रित दह्यानेही अभिषेक करावा. नंतर मध व ऊसाच्या रसाने स्नान करून कुंकुमाचा लेप करावा.

Verse 9

कर्पूरोशीर मिश्रेण मृगनाभिरसेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पुष्पैः संपूजयेत्ततः

त्यानंतर सुगंधी चंदनाने, कपूर-उशीरा मिश्रणाने, तसेच कस्तुरीरसाने व पुष्पांनी लिंगाची यथाविधी पूजा करावी.

Verse 10

दद्याद्धूपं पुरो देवि ततो देवस्य चागुरुम् । वस्त्रैः संपूज्य विविधैरात्मवित्तानुसारतः

हे देवी, प्रथम धूप अर्पण करावा; नंतर देवास सुगंधी अगुरु अर्पण करावा. आपल्या सामर्थ्यानुसार विविध वस्त्रांनी पूजा करावी.

Verse 11

नैवेद्यं परमान्नं च दत्त्वा दीपसमन्वितम् । अष्टांगं प्रणिपातं च ततः कार्यं च भक्तितः

दीपासह नैवेद्य—विशेषतः उत्तम अन्न—अर्पण करून, नंतर अष्टांग प्रणाम करावा; आणि पुढील सर्व आचार भक्तिभावाने करावेत.

Verse 12

हेमदानं प्रदातव्यं ब्राह्मणे वेदपारगे

वेदपारंगत ब्राह्मणास सुवर्णदान अवश्य द्यावे.

Verse 13

एवं यात्रा भवेत्तस्य शास्त्रोक्ता नात्र संशयः । एवं कृत्वा नरो देवि लभते जन्मनः फलम्

अशीच त्याची यात्रा शास्त्रांनी सांगितलेली आहे—यात संशय नाही। हे देवी, असे केल्याने मनुष्य जन्माचे खरे फळ प्राप्त करतो।

Verse 14

इति संक्षेपतः प्रोक्तं मृत्युञ्जयमहोदयम् । पापघ्नं सर्वजंतूनां सर्वकामफलप्रदम्

अशा रीतीने संक्षेपात मृत्युञ्जयाची महान महिमा सांगितली आहे। तो सर्व प्राण्यांचे पाप नष्ट करणारा आणि सर्व धर्म्य कामनांचे फळ देणारा आहे।

Verse 95

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये मृत्युञ्जयमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी सहस्र श्लोकांच्या संहितेतील सप्तम प्रभासखण्डाच्या प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यातील एकादशरुद्रमाहात्म्य अंतर्गत ‘मृत्युञ्जयमाहात्म्यवर्णन’ नाम पंच्याण्णवावा अध्याय समाप्त झाला।