Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

ईश्वर उवाच । कः संशयः समुत्पन्नस्तव देवि यशस्विनि । तन्मे कथय कल्याणि तत्सर्वं कथयाम्यहम्

Transliteration

īśvara uvāca | kaḥ saṃśayaḥ samutpannastava devi yaśasvini | tanme kathaya kalyāṇi tatsarvaṃ kathayāmyaham

Translation

ईश्वर म्हणाले: हे यशस्विनी देवी! तुझ्या मनात कोणता संशय उत्पन्न झाला आहे? हे कल्याणी, तो मला सांग; मी ते सर्व सांगीन.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचन

• कः: what / which
• कः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• समुत्पन्नः: arisen
• समुत्पन्नः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-उत्-√पद् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्

• तव: your
• तव: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन

• यशस्विनि: O illustrious one
• यशस्विनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: यशस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; विशेषणम्

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4), एकवचन; सर्वनाम

• कथय: tell
• कथय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचन

• कल्याणि: O auspicious one
• कल्याणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कल्याणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम्

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम्

• कथयामि: I tell
• कथयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa (Somēśvara discourse context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Śiva responds gently, inviting Pārvatī to state her doubt; his hand gesture indicates teaching, her posture indicates readiness to listen; the atmosphere is calm and instructive.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī (Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord’s role includes compassionate instruction—inviting questions and offering complete clarification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The exchange belongs to the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, centered on Somēśvara’s glory.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it introduces a teaching-response segment.