Adhyaya 70

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वरुणेश्वरमुत्तमम् । गौरीतपोवनाग्नेय्यां धनुषां विंशतौ स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि वरुणेन प्रतिष्ठितम्

ईश्वर म्हणाले—मग, हे महादेवी, उत्तम वरुणेश्वरास जावे. गौरीच्या तपोवनाच्या आग्नेय भागात, वीस धनुष्य अंतरावर, वरुणाने प्रतिष्ठापित केलेले महाप्रभावी शिवलिंग स्थित आहे.

Verse 2

पूर्वं पीतो यदा देवि समुद्रः कुम्भजन्मना । तदा कोपेन सन्तप्तो वरुणः सरितां पतिः

पूर्वी, हे देवी, कुम्भजन्मा मुनींनी जेव्हा समुद्र पिऊन टाकला, तेव्हा सरितांचा स्वामी वरुण क्रोधाने संतप्त झाला.

Verse 3

कामिकं तु समाज्ञाय क्षेत्रं प्राभासिकं तदा । तत्रातपद्देवि तपः स वै परमदुश्चरम्

तेव्हा प्राभास क्षेत्र हे सर्वकामफलदायक आहे असे जाणून, हे देवी, त्याने तेथे अत्यंत दुश्चर तप आचरले.

Verse 4

प्रतिष्ठाप्य महालिंगं संपूजयति भक्तितः । वर्षाणामयुतं साग्रं पूजितो वृषभध्वजः

महालिंगाची प्रतिष्ठा करून त्याने भक्तिभावाने पूजा केली. पूर्ण दहा हजार वर्षे वृषभध्वज भगवान शंकर पूजिले गेले.

Verse 5

ततः प्रसन्नो देवेशि निजगंगाजलेन तु । पूरयामास तं रिक्तं समुद्रं यादसांपतिम्

त्यानंतर, हे देवेशि, प्रसन्न होऊन त्याने आपल्या गंगेच्या जलाने तो रिकामा समुद्र—जलचरांचा अधिपती—भरून काढला.

Verse 6

छंदयामास तं लिंगं वरदानैरनेकधा । तत्प्रभृत्येव ते सर्वे समुद्राः परिपूरिताः

त्याने अनेक दान-वरांनी त्या लिंगास संतुष्ट केले. तेव्हापासून सर्व समुद्र सदैव परिपूर्ण राहिले.

Verse 7

वरुणेश्वरनामेति तल्लिंगं तत्प्रभृत्यभूत्

तेव्हापासून ते लिंग ‘वरुणेश्वर’ या नावाने प्रसिद्ध झाले.

Verse 8

को ह्यर्थो बहुभिर्लिंगैर्दृष्टैर्वा सुरसुन्दरि । वरुणेशेन दृष्टेन सर्वतीर्थफलं लभेत्

हे देवसुंदरी, अनेक लिंगांचे दर्शन कशाला? केवळ वरुणेश्वराचे दर्शन झाले तरी सर्व तीर्थांचे फळ मिळते.

Verse 9

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तद्दध्ना स्नापयेद्यदि । स ब्राह्मणश्चतुर्वेदो जायते नात्र संशयः

अष्टमी व चतुर्दशीला त्या दह्याने (लिंगाचा) अभिषेक केला तर तो निःसंशय चतुर्वेदज्ञ ब्राह्मण म्हणून जन्म घेतो.

Verse 10

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्ये वरानने । मूकांधबधिरा बालाः स्त्रियश्चैव नपुंसकाः

हे वरानने, ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र व इतर; मुके, आंधळे, बहिरे, बालक, स्त्रिया तसेच नपुंसकही (सर्वच यात येतात).

Verse 11

दृष्ट्वा गच्छंति ते देवि स्वर्गं धर्मपरायणाः । स्नानं जाप्यं बलिं होमं पूजां स्तोत्रं च नर्तनम् । तस्मिन्स्थाने तु यः कुर्यात्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

हे देवी, त्या पावन दर्शनाने धर्मपरायण जन स्वर्गास जातात. स्नान, जप, बळी, होम, पूजा, स्तोत्र व नर्तन—त्या स्थानी जे काही केले, त्याचे सर्व पुण्य अक्षय होते.

Verse 12

हैमं पद्मं मौक्तिकं च दानं तत्रैव दापयेत् । सम्यग्यात्राफलापेक्षी स्वर्गापेक्षी तथा नरः

जो मनुष्य यात्रेचे सम्यक् फळ आणि स्वर्गप्राप्ती इच्छितो, त्याने तेथेच विधिपूर्वक दान द्यावे—सोन्याचे पद्म व मोती.

Verse 70

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वरुणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ततितमोऽध्यायः

अशा रीतीने श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘वरुणेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा सत्तरावा अध्याय समाप्त झाला.