Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पापं तत्र न कारयेत् । अन्यत्राऽवर्तितं पापं क्षेत्रे चास्मिन्विनश्यति

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena pāpaṃ tatra na kārayet | anyatrā'vartitaṃ pāpaṃ kṣetre cāsminvinaśyati

Translation

म्हणून सर्व प्रयत्नांनी तेथे पाप करू नये. अन्यत्र केलेले पापही या क्षेत्रात नष्ट होते.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात्-इति अव्ययीभाव/निपातवत् प्रयोगः; हेत्वर्थे (ablatival adverb)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; कर्मधारयः—‘सर्वः प्रयत्नः’

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation)

• कारयेत्: should not cause/commit
• कारयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त—‘cause to do/commit’

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb)

• आवर्तितम्: done/committed
• आवर्तितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + वृत् (धातु) → आवर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (पापम्)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• क्षेत्रे: in the kṣetra
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• च: and
• च: Logical connector (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• विनश्यति: perishes
• विनश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + नश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims enter Prabhāsa with folded hands; a visible boundary of sanctity is shown—outside, dark karmic smoke; inside, light dissolves it; a cautionary gesture warns against wrongdoing within the kṣetra.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prabhāsa purifies past wrongdoing, yet one must still avoid fresh sin within a holy place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (the sacred field of Prabhāsa).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is named; the instruction is ethical discipline—do not commit pāpa at the tīrtha.