Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

चंद्र उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरार्हो यदि वाऽप्यहम् । सोमनाथेति तं नाम भूयाद्ब्रह्मावधि प्रभो

caṃdra uvāca | yadi prasanno deveśa varārho yadi vā'pyaham | somanātheti taṃ nāma bhūyādbrahmāvadhi prabho

चंद्र म्हणाला—हे देवेश! आपण प्रसन्न असाल आणि मीही वरास पात्र असेन, तर हे प्रभो, आपले नाव ‘सोमनाथ’ असे होवो, ब्रह्माच्या आयुष्याच्या मर्यादेपर्यंत टिकून राहो।

चन्द्रःthe Moon
चन्द्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (conditional particle)
प्रसन्नःpleased
प्रसन्नः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र- सद् + क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with implied ‘त्वम्’)
देवेशO Lord of gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेश (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः: देवानाम् ईशः; पुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचनम्
वरार्हःworthy of a boon
वरार्हः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरार्ह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः: वरस्य अर्हः (worthy of a boon); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (of aham)
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम्
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपातः (or)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-निपातः (also/even)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचनम्
सोमनाथSomanātha
सोमनाथ:
Karma (Name as object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोमनाथ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः: सोमस्य नाथः; पुंलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (नामरूपेण)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपातः
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; ‘नाम’ इत्यस्य विशेषणम्
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
भूयात्may it be
भूयात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
ब्रह्मावधिup to Brahmā
ब्रह्मावधि:
Adhikarana (Limit/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + अवधि (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ)
Formअव्ययीभाव-समासः: ब्रह्मणः अवधिः (up to Brahmā); अव्ययवत् प्रयोगः (limit-expression)
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचनम्

Candra (Soma, the Moon-god)

Tirtha: Somnātha

Type: kshetra

Listener: Śiva (Devēśa)

Scene: Candra, radiant and cool-hued, stands before a blazing Tejo-liṅga, requesting the boon that the Lord’s name be ‘Somnātha’ until the end of Brahmā’s lifespan; the cosmic scale is hinted by stars and kalpa imagery.

C
Candra (Soma)
D
Deveśa (Śiva)
S
Somnātha
B
Brahmā

FAQs

A sacred name bestowed with devotion becomes an enduring vehicle of remembrance and grace, lasting across cosmic time.

Prabhāsa-kṣetra, where Śiva is praised as Somnātha (Somnath).

No explicit rite is prescribed; the verse emphasizes naming/praising Śiva with the holy epithet “Somnātha.”