Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

ईश्वर उवाच । कल्पेकल्पे महादेवि अवतारं करोषि यत् । तेन ते स्मरणं नास्ति प्रभावात्प्रकृतेः प्रिये

īśvara uvāca | kalpekalpe mahādevi avatāraṃ karoṣi yat | tena te smaraṇaṃ nāsti prabhāvātprakṛteḥ priye

ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, तू कल्पोकल्पी अवतार धारण करतेस; म्हणून, हे प्रिये, प्रकृतीच्या प्रबळ प्रभावामुळे तुझे स्मरण टिकून राहत नाही।

ईश्वरःĪśvara (the Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
कल्पेin a kalpa
कल्पे:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
कल्पे(in) each kalpa
कल्पे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition)
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अवतारम्an incarnation; descent
अवतारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअवतार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
करोषिyou do/make
करोषि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
यत्because/that (insofar as)
यत्:
Sambandha (Clause-link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative particle introducing clause)
तेनtherefore; by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
तेyour / to you
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Gen./Dat.), एकवचन
स्मरणम्remembrance; memory
स्मरणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रभावात्due to the power/effect
प्रभावात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
प्रकृतेःof/from Prakṛti (Nature)
प्रकृतेः:
Sambandha/Hetu (of/from Prakṛti)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/पञ्चमी-विभक्ति (Gen./Abl.), एकवचन
प्रियेO beloved (one)
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī/Śakti)

Scene: Īśvara addresses Mahādevī in a quiet cosmic setting, explaining how Prakṛti’s power veils memory across kalpas; the mood is contemplative, with subtle symbols of guṇas and cyclical time.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī)
P
Prakṛti
K
Kalpa

FAQs

Embodiment brings veiling effects; even divine descents accept Prakṛti’s limitations, highlighting the need for renewed śravaṇa and smaraṇa.

Prabhāsa Kṣetra is the backdrop; the teaching frames the sacred narrative that magnifies the kṣetra’s revelatory power.

None directly; the practical implication is repeated remembrance and recitation of divine names/teachings in every age.