Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

यस्मादर्घ्यं पुरा दत्त्वा पश्चा दीशः प्रतिष्ठितः । तेनार्घ्येशेति विख्यातं लिंगं पापप्रणाशनम्

Transliteration

yasmādarghyaṃ purā dattvā paścā dīśaḥ pratiṣṭhitaḥ | tenārghyeśeti vikhyātaṃ liṃgaṃ pāpapraṇāśanam

Translation

कारण पूर्वी प्रथम अर्घ्य अर्पण झाले आणि नंतर ईश्वराची प्रतिष्ठा झाली; म्हणून हे लिंग ‘अर्घ्येश’ म्हणून विख्यात झाले—पापनाशक.

Word by Word

• यस्मात्: from which/because of which
• यस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम

• अर्घ्यम्: arghya-offering
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Kriya-viseshana (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक (formerly)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya-viseshana (पूर्वकाले)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाले कृत्य (having given)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kriya-viseshana (क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रम/कालवाचक (afterwards)

• ईशः: the Lord (Īśa)
• ईशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• प्रतिष्ठितः: was established
• प्रतिष्ठितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—स्थापितः/प्रतिष्ठापितः (was established)

• तेन: therefore/by that
• तेन: Hetu/Instrument (Reason/Means)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम

• अर्घ्य-ईश: Lord of Arghya (Arghyeśa)
• अर्घ्य-ईश: Nama (Appellation)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (as name-stem in quotation), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अर्घ्यस्य ईशः)

• इति: thus/‘as’
• इति: Vacana-paryavasana (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, उद्धरण/नामनिर्देश (quotative)

• विख्यातम्: renowned/called
• विख्यातम्: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Verb
• Root: वि-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• पाप-प्रणाशनम्: destroyer of sins
• पाप-प्रणाशनम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पापस्य प्रणाशनम्); विशेषणम् (लिङ्गस्य)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arghyeśa/Arghyeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the liṅga labeled ‘Arghyeśvara’ with devotees offering arghya; a subtle visual of ‘first arghya, then installation’—vessel in foreground, consecrated liṅga behind, aura of purification.

Characters & Entities

• Arghyeśa/Arghyeśvara
• Īśa (Śiva)
• Arghya
• Pāpa (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right ritual priority—honoring the sacred with arghya—becomes the very basis of a tīrtha’s identity and its sin-destroying grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arghyeśvara (Arghyeśa) liṅga in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

The narrative emphasizes offering arghya as a foundational rite associated with the shrine’s sanctity.