Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

लिंगेऽवतारयामास जगद्दीपं महेश्वरम् । यश्चैनं पूजयेद्भक्त्या नरः सम्यक्च पश्यति । तस्य पापं क्षयं याति अपि ब्रह्मवधोद्भवम्

Transliteration

liṃge'vatārayāmāsa jagaddīpaṃ maheśvaram | yaścainaṃ pūjayedbhaktyā naraḥ samyakca paśyati | tasya pāpaṃ kṣayaṃ yāti api brahmavadhodbhavam

Translation

त्याने जगद्दीप महेश्वरास लिंगात अवतरित केले. जो मनुष्य भक्तिभावाने त्यांची पूजा करून सम्यक् दर्शन करतो, त्याचे पाप—ब्रह्महत्याजन्यही—नष्ट होते.

Word by Word

• लिङ्गे: in the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• अवतारयामास: caused to descend; installed
• अवतारयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + √तॄ/तॄ (धातु; causative अवतारयति)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)

• जगत्-दीपम्: lamp of the world
• जगत्-दीपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (जगतः दीपः)

• महेश्वरम्: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Apposition)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः कर्मधारय

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एनम्: him/this (Śiva)
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सम्यक्: properly; rightly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पश्यति: sees; beholds
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तस्य: of him; his
• तस्य: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject of 'yāti')
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• क्षयम्: to destruction; to end
• क्षयम्: Gati-karman (Goal/complement)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• याति: goes; comes to
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/सम्भावना (particle: even)

• ब्रह्म-वध-उद्भवम्: arising from brahma-hatyā (Brahmin-slaying)
• ब्रह्म-वध-उद्भवम्: Visheshana (Qualifier of 'pāpam')
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (ब्रह्मवधात् उद्भवम् = arising from Brahmin-slaying)

Speaker

Unknown (narrative voice within Prabhāsakṣetra Māhātmya; likely Īśvara/Śiva to Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-liṅga (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva as ‘lamp of the world’ is envisioned as a blazing inner light emerging within the liṅga; devotees approach with offerings, and a dark asura-figure stands as the unlikely catalyst of the manifestation.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)
• Liṅga
• Brahma-hatyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship and proper darśana of Śiva in a sacred Liṅga bestow profound purification and pāpa-kṣaya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāhvīśvara Liṅga at Prabhāsakṣetra (Prabhāsa).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā with bhakti and samyak-darśana (proper reverent beholding) of the Liṅga.