Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

सर्वक्रतूनां फलदं नाम्ना सर्वेश्वरं विदुः । तत्रैव संस्थितं लिंगं पूर्णं सारस्वतैर्जलैः

Transliteration

sarvakratūnāṃ phaladaṃ nāmnā sarveśvaraṃ viduḥ | tatraiva saṃsthitaṃ liṃgaṃ pūrṇaṃ sārasvatairjalaiḥ

Translation

त्याला ‘सर्वेश्वर’ या नावाने ओळखतात—जो सर्व यज्ञांचे फळ देतो. तेथेच सारस्वत जलांनी परिपूर्ण व पावन झालेले लिंग स्थित आहे।

Word by Word

• सर्वक्रतूनाम्: of all sacrifices
• सर्वक्रतूनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सर्व-क्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• फलदम्: giver of fruits (results)
• फलदम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: फल-द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'सर्वेश्वरम्' इत्यस्य विशेषण (as epithet)

• नाम्ना: by the name
• नाम्ना: करण (Means/Designation)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; नाम-निर्देशे (by name)

• सर्वेश्वरम्: Sarveśvara
• सर्वेश्वरम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: सर्व-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; नाम-रूपेण (object of 'विदुः')

• विदुः: they know/call
• विदुः: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• एव: indeed
• एव: सम्बन्ध (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• संस्थितम्: situated/established
• संस्थितम्: विशेषण (Predicate/Qualifier)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु)
• Form: कृत-प्रत्ययान्त (क्त, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'लिङ्गम्' इत्यस्य विशेषण

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• पूर्णम्: filled, complete
• पूर्णम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'लिङ्गम्' इत्यस्य विशेषण

• सारस्वतैः: Sarasvatī’s (sacred)
• सारस्वतैः: करण (Instrument/Means)
• Type: Adjective
• Root: सारस्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; 'जलैः' इत्यस्य विशेषण

• जलैः: with waters
• जलैः: करण (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarveśvara (Bahusuvarṇa liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A serene liṅga shrine labeled Sarveśvara, with a vessel or channel of Sarasvatī water bathing the liṅga; pilgrims offer water and flowers, the atmosphere calm and luminous.

Characters & Entities

• Sarveśvara
• Bahusuvarṇēśvara context
• Sarasvatī (river/waters)
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single sacred shrine can embody the merit of many sacrifices, showing how tīrtha and devotion concentrate spiritual fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sarveśvara/Bahusuvarṇēśvara shrine in Prabhāsa-kṣetra, associated with Sarasvatī waters.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct injunction here; it proclaims the phala (reward) and sanctity (Sarasvatī waters) of the established Liṅga.