
अध्याय ३४४ मध्ये प्रभासक्षेत्रात देवीला ईश्वराने तीर्थमार्गदर्शन केले आहे. पापनाशक ‘जरद्गवेश्वर’ लिंगाचे माहात्म्य सांगितले असून ते जरद्गवाने प्रतिष्ठापित केलेले व कपिलेश्वराच्या जवळ दिशानिर्देशासह स्थित असल्याचे वर्णन आहे. या स्थळी दर्शन-पूजन केल्याने ब्रह्महत्या इत्यादी महापापांचा व संबंधित दोषांचा नाश होतो असे प्रतिपादन केले आहे। त्याच ठिकाणी नदीदेवी अंशुमतीचे अस्तित्व सांगून विधिपूर्वक स्नान करून पिंडदान करण्याची आज्ञा आहे. यामुळे पितरांना दीर्घकाळ तृप्ती मिळते असे फल सांगितले आहे; तसेच वेदविद् ब्राह्मणाला वृषभदान करण्याची प्रशंसा केली आहे। गंध-पुष्प अर्पण, पंचामृताभिषेक, गुग्गुळू धूप, तसेच सतत स्तुती, नमस्कार व प्रदक्षिणा यांद्वारे भक्तिपूजनाचे वर्णन आहे. विविध अन्नांनी ब्राह्मणभोजन घालणे धर्म्य मानून बहुगुण पुण्यफलाची अतिशयोक्तीपूर्ण घोषणा केली आहे. कृतयुगात या तीर्थाचे नाव ‘सिद्धोदक’ आणि कलियुगात ‘जरद्गवेश्वर-तीर्थ’ असे सांगितले आहे।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं पापप्रणाशनम् । कपिलेश्वरस्यैशान्यामुत्तरेण व्यवस्थितम्
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! त्यानंतर पापप्रणाशक त्या लिंगाकडे जावे, जे कपिलेश्वराच्या ईशान कोनात उत्तरेकडे स्थित आहे.
Verse 2
जरद्गवेश्वरंनाम जरद्गवप्रतिष्ठितम् । ब्रह्महत्यादि पापानां नाशनं नात्र संशयः
त्याचे नाव ‘जरद्गवेश्वर’ असून ते जरद्गवाने प्रतिष्ठित केले आहे. ब्रह्महत्या इत्यादी पापांचा नाश करते—यात संशय नाही.
Verse 3
तत्रैव संस्थिता देवि देवी अंशुमती नदी । तत्र स्नात्वा विधानेन पिडदानं तु दापयेत्
तेथेच, हे देवी, अंशुमती नावाची दिव्य नदी स्थित आहे. तेथे विधिपूर्वक स्नान करून पितरांसाठी पिंडदान करवावे.
Verse 4
वर्षकोटिशतं साग्रं पितॄणां तृप्तिमावहेत् । वृषभस्तत्र दातव्यो ब्राह्मणे वेदपारगे
यामुळे पितरांना साग्र शंभर कोटी वर्षे तृप्ती लाभते. तेथे वेदपारंगत ब्राह्मणाला वृषभ दान करावा.
Verse 5
ततस्तु पूजयेद्देवं गन्धपुष्पैर्जरद्गवम् । पञ्चामृतरसेनैव तथा गुग्गु लुधूपनैः
त्यानंतर गंध-पुष्पांनी त्या देव जरद्गवाची पूजा करावी; पंचामृतरसाने अभिषेक करावा आणि गुग्गुळ इत्यादी धूप अर्पावा.
Verse 6
स्तुतिदण्डनमस्कारैः प्रदक्षिणैरहर्निशम् । ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र भक्ष्यभोज्यैः पृथग्विधैः । एकेन भोजितेनैव कोटिर्भवति भोजिता
स्तुती, साष्टांग प्रणाम, नमस्कार व प्रदक्षिणा असे अहोरात्र करीत तेथे नानाविध भक्ष्य-भोज्यांनी ब्राह्मणांना भोजन घालावे. एकाला भोजन दिल्यानेही जणू कोटींना भोजन दिल्याचे पुण्य मिळते.
Verse 7
कृते सिद्धोदकंनाम तत्तीर्थं परिकीर्त्तितम् । जरद्गवेश्वरं तीर्थं कलौ तु परिकीर्त्यते
कृतयुगात त्या तीर्थाची कीर्ती ‘सिद्धोदक’ या नावाने होती; परंतु कलियुगात तेच ‘जरद्गवेश्वर-तीर्थ’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.
Verse 344
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येंऽशुमतीमाहात्म्ये जरद्गवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशी-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्र-माहात्म्य’ अंतर्गत ‘अंशुमती-माहात्म्य’ मध्ये ‘जरद्गवेश्वर-माहात्म्य-वर्णन’ नामक ३४४ वा अध्याय समाप्त झाला.