Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

अनेकयातनासंस्थाः प्रेतलोकेषु ये गताः । तेषामुद्धरणार्थाय इमं पिंडं ददाम्यहम्

Transliteration

anekayātanāsaṃsthāḥ pretalokeṣu ye gatāḥ | teṣāmuddharaṇārthāya imaṃ piṃḍaṃ dadāmyaham

Translation

जे प्रेतलोकांत जाऊन अनेक यातनांत स्थित आहेत, त्यांच्या उद्धारासाठी मी हा पिंड अर्पण करीत आहे।

Word by Word

• अनेक-यातना-संस्थाः: situated in many torments
• अनेक-यातना-संस्थाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक) + यातना (प्रातिपदिक) + संस्था (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; बहु-स्तरीय तत्पुरुषः: अनेकाः यातनाः यस्यां/येषां सा/ते संस्थाḥ (स्थितिः/अवस्था)

• प्रेत-लोकेषु: in the worlds of the departed (preta-worlds)
• प्रेत-लोकेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; तत्पुरुषः (प्रेतानां लोकाः)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• गताः: gone (to)
• गताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• उद्धरण-अर्थाय: for deliverance
• उद्धरण-अर्थाय: Sampradana (Dative/Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: उद्धरण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजनार्थ चतुर्थी

• इमम्: this
• इमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• पिण्डम्: piṇḍa offering
• पिण्डम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Speaker

Ritual declaration by the performer within the prescribed rite

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (preta-uddhāra context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis of Naimiṣāraṇya

Visual Art Cues

Scene: A line of symbolic, translucent preta figures in the distance is shown receiving light and relief as the devotee offers piṇḍa at the sacred shore; the ritual space is calm, emphasizing mercy.

Characters & Entities

• Preta-loka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The living may act as instruments of grace, offering rites intended to soothe and elevate suffering departed beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as the ritual setting where such offerings are taught.

What ritualistic prescription is mentioned?

A piṇḍa offering explicitly dedicated to beings in preta-lokas enduring multiple hardships.