Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 194

ज्ञात्वेति सर्वे ते म्लेच्छाः पुरुषं तं दयापरम् । ऊचुः प्रणतसर्वांगाः शीघ्र नय जगत्पते । अस्मद्भाग्यवशान्नाथ त्वमेवात्र समागतः

jñātveti sarve te mlecchāḥ puruṣaṃ taṃ dayāparam | ūcuḥ praṇatasarvāṃgāḥ śīghra naya jagatpate | asmadbhāgyavaśānnātha tvamevātra samāgataḥ

तो दयाळू पुरुष आहे असे जाणून ते सर्व म्लेच्छ सर्वांगाने नम्र होऊन म्हणाले—“लवकर घेऊन जा, हे जगत्पते. हे नाथ, आमच्या सौभाग्यामुळे तुम्हीच येथे आला आहात.”

ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having known’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
म्लेच्छाःmlecchas
म्लेच्छाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
पुरुषम्the man
पुरुषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तम्that (him)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दयापरम्full of compassion
दयापरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदया (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (of पुरुषम्)
ऊचुःthey said
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
प्रणत-सर्वाङ्गाःwith all limbs bowed (prostrating)
प्रणत-सर्वाङ्गाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रणत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √नम्) + सर्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘प्रणतानि सर्वाणि अङ्गानि येषाम्’
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
नयlead / take
नय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
जगत्पतेO Lord of the world
जगत्पते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
अस्मद्-भाग्य-वशात्due to our good fortune
अस्मद्-भाग्य-वशात्:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भाग्य (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (वश), पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेतौ—‘by/through the power of our fortune’
नाथO lord
नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
समागतःhas arrived
समागतः:
Karta (Predicate adjective)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘having come/arrived’

Mlecchas (group), within narration

Listener: Ṛṣi-assembly (implied)

Scene: A group of Mlecchas, moved by the king’s compassion, prostrate fully (praṇata-sarvāṅga) and urge him to take the sick man quickly, calling him ‘jagatpati’ and attributing his arrival to their good fortune.

M
Mleccha
R
rājā (king)
J
jagatpati (epithet)
D
dayā (compassion)

FAQs

Compassion (dayā) is a universally recognized virtue that earns reverence beyond social boundaries.

None explicitly; the verse supports the narrative of taking the afflicted toward auspicious, dharmic relief.

No formal ritual; it records consent and urgency to move the sick person to safety and care.