Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 126

Devanagari script

अनुकूला भविष्यामि त्यज कोपं महाद्युते । अवध्याश्च स्त्रियः प्राहुस्तिर्यग्योनिगता अपि

Transliteration

anukūlā bhaviṣyāmi tyaja kopaṃ mahādyute | avadhyāśca striyaḥ prāhustiryagyonigatā api

Translation

हे महातेजस्वी, क्रोध सोड; मी तुझ्या अनुकूल होईन. कारण म्हणतात की स्त्रिया वध्य नसतात, जरी त्या तिर्यग्योनीत जन्मल्या तरीही.

Word by Word

• अनुकूला: favorable/agreeable
• अनुकूला: Karta (Subject-complement/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुकूल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषण (अहं इति कर्तृपदस्य)

• भविष्यामि: I will be
• भविष्यामि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• त्यज: abandon/give up
• त्यज: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• कोपम्: anger
• कोपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• महाद्युते: O great-splendored one
• महाद्युते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मह (प्रातिपदिक) + द्युति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (महती द्युतिः यस्य सः)

• अवध्याः: not to be killed
• अवध्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अवध्य (प्रातिपदिक; न+वध्य)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन

• प्राहुः: they have said/declare
• प्राहुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्गः प्र-

• तिर्यग्योनिगताः: gone to an animal womb (as animals)
• तिर्यग्योनिगताः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तिर्यक् (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक) + गत (प्रातिपदिक; √गम्+क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषण; सप्तमी-तत्पुरुष/उपपद-समासार्थः (तिर्यग्योनौ गताः)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Addition/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक अव्यय (also/even)

Speaker

Vasudhā (Bhū-devī / Earth-goddess)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A compassionate plea: the speaker promises to become favorable if anger is abandoned; the king’s fierce expression softens. Symbolic contrast between animal imagery (tiryag-yoni) and the sanctity of womanhood.

Characters & Entities

• Vasudhā
• Mahādyuti (the king addressed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma requires restraint: anger must be abandoned, and certain beings are protected from violence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where moral instruction is embedded in the sacred geography narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse teaches ethical restraint rather than a specific vrata, dāna, or snāna.