Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25
Devanagari script
एवमुक्ते तदा देवाः प्रभासं क्षेत्रमागताः । तत्र ते विबुधा जग्मुर्यत्र तप्तोदकाधिपः
Transliteration
evamukte tadā devāḥ prabhāsaṃ kṣetramāgatāḥ | tatra te vibudhā jagmuryatra taptodakādhipaḥ
Translation
असे बोलले गेले तेव्हा देवगण पवित्र प्रभास-क्षेत्री आले. तेथे ते विबुध ज्या ठिकाणी तप्तोदकाचे अधिपती भगवान वास करतात त्या स्थानी गेले.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम्
उक्तेwhen (this) was said
उक्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सति-सप्तमी (locative absolute)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम्
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
क्षेत्रम्the sacred field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रभासम् इति विशेषण-सम्बन्धः
आगताःcame/arrived
आगताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; परिप्रयोगे भूतकालार्थे (came)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम (देवाः)
विबुधाःthe wise ones/gods
विबुधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; देवाः इत्यस्य पर्यायः
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; सम्बन्ध-देशवाचक (relative adverb)
तप्तोदकाधिपःthe lord of the hot-water (pond)
तप्तोदकाधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतप्त (कृदन्त) + उदक (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—‘तप्तोदक’ (कर्मधारय/तत्पुरुषः) + ‘अधिप’ (षष्ठी-तत्पुरुषः: तप्तोदकस्य अधिपः)
Speaker
Narrator (continuing the account after Rudra’s instruction)
Characters & Entities
D
DevasP
PrabhāsakṣetraT
Taptodakādhipa (presiding deity of Taptodaka)FAQs
Right action in crisis includes turning toward sanctified space and its presiding divinity—pilgrimage becomes a dharmic movement toward restoration.
Prabhāsakṣetra and the Taptodaka site (Taptodakādhipa/Taptodaka Kuṇḍa) within its sacred landscape.
The text depicts pilgrimage/approach to the tirtha; no explicit rite is described in this verse.