
या अध्यायात ईश्वर महादेवीला ‘कालमेघ’ नावाच्या पवित्र क्षेत्राचे माहात्म्य सांगतात. भक्ताने तेथे जावे असे निर्देश देऊन, पूर्व दिशेला लिंगरूपाने प्रकट झालेला क्षेत्रप/क्षेत्रपाल (रक्षक-देवता) दर्शविला आहे. पूजेचे विधान तिथीनुसार आहे—विशेषतः अष्टमी किंवा चतुर्दशीच्या दिवशी बलिदानासह त्या लिंगाची आराधना करावी. फलश्रुतीत हा देव वांछितार्थ देणारा असून कलियुगात कल्पवृक्षासारखा सहज फल देणारा मानला आहे. शेवटी हा स्कंदमहापुराणातील प्रभासखण्डातील प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य (प्रथम भाग) यातील ३३१वा अध्याय असल्याचे सांगितले आहे.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कालमेघेति विश्रुतम् । तस्मात्तं पूर्वदिग्भागे क्षेत्रपं लिंगरूपिणम्
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! त्यानंतर ‘कालमेघ’ म्हणून प्रसिद्ध स्थानी जावे; तेथे पूर्व दिशेस क्षेत्रपाल लिंगरूपाने विराजमान आहेत।
Verse 2
अष्टम्यां वा चतुर्द्दश्यां पूज्योऽसौ बलिभिर्नरैः । वांछितार्थप्रदः सम्यक्स कलौ कल्पपादपः
अष्टमी किंवा चतुर्दशीला मनुष्यांनी बलि-नैवेद्यांनी त्यांची पूजा करावी; ते कलियुगात कल्पवृक्षासारखे निश्चयाने इच्छित फल देतात।
Verse 331
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कालमेघमाहात्म्यवर्णनंनामैकत्रिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीती-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्र-माहात्म्यात ‘कालमेघ-माहात्म्यवर्णन’ नामक तीनशे एकतीसावा अध्याय समाप्त झाला।