Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 88

Devanagari script

कोपवह्निप्रदीप्तात्मा प्राह तां जननीं पुनः । किमपकृतं सुराणां मत्पित्रा कथयस्व तत्

Transliteration

kopavahnipradīptātmā prāha tāṃ jananīṃ punaḥ | kimapakṛtaṃ surāṇāṃ matpitrā kathayasva tat

Translation

क्रोधाग्नीने प्रदीप्त झालेल्या आत्म्याने त्या मातेला पुन्हा विचारले: 'माझ्या पित्याने देवांचे काय वाईट केले होते? ते मला सांग.'

Word by Word

• कोपवह्निप्रदीप्तात्मा: whose self was inflamed by the fire of anger
• कोपवह्निप्रदीप्तात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कोप (प्रातिपदिक) + वह्नि (प्रातिपदिक) + प्रदीप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (कोपवह्निना प्रदीप्तः आत्मा यस्य)

• प्राह: said
• प्राह: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह्/ब्रू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जननीम्: mother
• जननीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जननी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्त्यर्थक अव्यय (adverb)

• किम्: what?
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक

• अपकृतम्: harm / wrongdoing
• अपकृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अप + कृ (धातु) → अपकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; भावार्थे (wrong done)

• सुराणाम्: of the gods
• सुराणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• मत्पित्रा: by my father
• मत्पित्रा: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मत् (अस्मद्-सम्बद्ध) + पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मत्पिता = मम पिता)

• कथयस्व: tell
• कथयस्व: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; णिच्-रूप from कथ्)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Muni-dāraka (the sage’s son, unnamed in this snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A wrathful ascetic/son figure, eyes reddened, confronts his mother in a hermitage-like setting; the air seems heated as if by an inner fire, while Prabhāsa’s sacred horizon (sea/shore imagery) subtly anchors the scene.

Characters & Entities

• surāḥ (Devas)
• jananī (mother)
• pitā (father)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeking causes is natural, but inquiry must be guided by calmness; anger-driven questioning tends toward vengeance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra is the māhātmya setting, though the verse itself is narrative dialogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.