Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 88

Devanagari script

यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दातुं ममेच्छसि । तन्मे कथय देवेश सांप्रतं तीर्थविस्तरम्

Transliteration

yadi tuṣṭo'si me deva varaṃ dātuṃ mamecchasi | tanme kathaya deveśa sāṃprataṃ tīrthavistaram

Translation

हे देव! तू माझ्यावर प्रसन्न असशील आणि मला वर द्यावयास इच्छित असशील, तर हे देवेश, आत्ताच मला तीर्थांचा संपूर्ण विस्तार सांग.

Word by Word

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Logical connector)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (to implied त्वम्)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + क्त-प्रत्यय (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• असि: are
• असि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: of me / to me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• दातुम्: to give
• दातुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• इच्छसि: you wish
• इच्छसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; निर्देश (demonstrative)

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• कथय: tell
• कथय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (देवानाम् ईशः)

• सांप्रतम्: now/at present
• सांप्रतम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सांप्रतम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• तीर्थविस्तरम्: the detailed account of the sacred places
• तीर्थविस्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + विस्तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तीर्थस्य विस्तारः)

Speaker

Devī (Pārvatī)

Characters & Entities

• Devī
• Deveśa (Śiva)
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage knowledge (tīrtha-vistara) is treated as a boon—spiritual geography is a sacred teaching.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra forms the narrative base; the verse initiates a broader survey of tīrthas across the world.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite; the request anticipates teachings on visiting, bathing, and hearing about tīrthas.