Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

त्वं तु मे भगिनी भार्या दुहिता बांधवी स्नुषा । अहं यज्ञपतिर्यज्वा त्वं च श्रद्धा सदक्षिणा

tvaṃ tu me bhaginī bhāryā duhitā bāṃdhavī snuṣā | ahaṃ yajñapatiryajvā tvaṃ ca śraddhā sadakṣiṇā

तू मला भगिनी, भार्या, दुहिता, बांधवी आणि स्नुषा अशी आहेस। मी यज्ञपति व यजमान आहे; आणि तू त्या यज्ञाची श्रद्धा व शुभ दक्षिणा आहेस।

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative, Singular
तुbut / indeed
तु:
Nipata (Discourse/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; contrastive particle
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive, Singular
भगिनीsister
भगिनी:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular
भार्याwife
भार्या:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular
दुहिताdaughter
दुहिता:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular
बान्धवीfemale relative/kinswoman
बान्धवी:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootबान्धवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular
स्नुषाdaughter-in-law
स्नुषा:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootस्नुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative, Singular
यज्ञपतिःlord of the sacrifice
यज्ञपतिः:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootयज्ञ + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular
यज्वाsacrificer / worshipper
यज्वा:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootयज् (धातु) + क्विप्/वन् (कृदन्त-प्रातिपदिक: यज्वन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular (यजमान/यज्ञकर्ता)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative, Singular
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय; conjunction
श्रद्धाfaith
श्रद्धा:
Pratijna/Predicative (सम्बन्ध-वाचक)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular
सदक्षिणाwith (proper) dakṣiṇā / accompanied by offering-fee
सदक्षिणा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative, Singular (श्रद्धा इति विशेषण)

Śiva (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya’s theistic framing and the I–you cosmic pairing)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Śiva and Devī appear as the presiding couple of a Vedic sacrifice: Śiva as yajamāna with ritual implements; Devī as embodied śraddhā holding a golden dakṣiṇā vessel, both radiant.

Ś
Śraddhā
D
Dakṣiṇā
Y
Yajña (sacrifice)

FAQs

Sacrifice becomes fruitful only when grounded in śraddhā (faith) and completed with dakṣiṇā (righteous giving).

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha) is the setting, where divine presence is taught through ritual symbolism.

The verse highlights dakṣiṇā as an essential component of yajña, alongside śraddhā.