Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

ईश्वर उवाच । ममोत्संगस्थिता देवि किं त्वं सास्राविलेक्षणा । अद्यापि किमपूर्णं ते तत्सर्वं करवाण्यहम्

īśvara uvāca | mamotsaṃgasthitā devi kiṃ tvaṃ sāsrāvilekṣaṇā | adyāpi kimapūrṇaṃ te tatsarvaṃ karavāṇyaham

ईश्वर म्हणाले—हे देवि, माझ्या मांडीवर बसून तुझे डोळे अश्रूंनी का भरले आहेत? आजही तुझे काय अपूर्ण आहे? ते सर्व मी पूर्ण करीन।

īśvaraḥĪśvara (the Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
mamamy
mama:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
utsaṅgasthitāsitting on (my) lap
utsaṅgasthitā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootutsaṅga (प्रातिपदिक) + sthita (कृदन्त, √sthā, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (उत्सङ्गे स्थितेति); विशेषणम् (देवि इत्यस्य)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
kimwhy? / what?
kim:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
sāsrāvilekṣaṇāwith eyes clouded by tears
sāsrāvilekṣaṇā:
Pradhana-predicative (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa- (उपसर्ग/समासपूर्वपद) + aśru (प्रातिपदिक) + āvila (प्रातिपदिक) + īkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (अश्रुभिः आविलानि ईक्षणानि यस्याः सा)
adyāpieven now; still
adyāpi:
Desha-Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय) + api (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययसमूहः (adverb: 'even today/still')
kimwhat?
kim:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
apūrṇamincomplete; unfulfilled
apūrṇam:
Pradhana-predicative (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Roota- (निषेध) + pūrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास/उपपद (not complete)
teof you; for you
te:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive) / चतुर्थी (Dative), एकवचन; अत्र षष्ठी—'of you/for you'
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (tat + sarvam इति संधिः)
sarvamall (that)
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'everything'
karavāṇiI will do; let me do
karavāṇi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलोट् (Imperative/volitive), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; 'let me do / I shall do'
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī/Umā)

Scene: Śiva sits with Devī upon his lap (utsanga), gently lifting her face as her eyes brim with tears; the moment is private, compassionate, and reassuring.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī/Gaurī)

FAQs

The Lord is approachable and compassionate; sincere devotion leads to divine reassurance and fulfillment.

The dialogue is embedded in the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, connecting divine grace with the sanctity of Prabhāsa.

None; the verse introduces boon-giving (vara-pradāna) as the narrative outcome of stotra and devotion.