Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते । यक्षविद्याधराकीर्णे ह्यप्सरोगणसेविते

Transliteration

nānādrumalatākīrṇe nānāpuṣpopaśobhite | yakṣavidyādharākīrṇe hyapsarogaṇasevite

Translation

ते स्थान नानाविध वृक्ष व लतांनी भरलेले, नानापुष्पांनी शोभलेले, यक्ष व विद्याधरांनी व्यापलेले आणि अप्सरागणांनी सेवित होते।

Word by Word

• नानाद्रुमलताकीर्णे: strewn with many trees and creepers
• नानाद्रुमलताकीर्णे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना + द्रुम + लता + कीर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थाने), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (नानाद्रुमलताभिः कीर्णे)

• नानापुष्पोपशोभिते: adorned with many flowers
• नानापुष्पोपशोभिते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना + पुष्प + उपशोभित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थाने), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (नानापुष्पैः उपशोभिते)

• यक्षविद्याधराकीर्णे: filled with Yakṣas and Vidyādharas
• यक्षविद्याधराकीर्णे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यक्ष + विद्याधर + कीर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थाने), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; द्वन्द्व-समास (यक्षाश्च विद्याधराश्च) + कीर्ण

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle: indeed)

• अप्सरोगणसेविते: frequented by groups of Apsarases
• अप्सरोगणसेविते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अप्सरस् + गण + सेवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थाने), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (अप्सरोगणैः सेविते)

Speaker

Sūta

Characters & Entities

• Yakṣa
• Vidyādhara
• Apsaras
• Kailāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy realms are portrayed as harmonizing nature, beauty, and divine beings—suggesting that sacred space elevates consciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kailāsa is described as the divine locus; it frames the authority of the later Prabhāsa tīrtha-glorification.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive, establishing the sanctity and grandeur of the setting.