Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

Devanagari script

वृषभस्तत्र दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः । एवं यः कुरुते यात्रां तस्य फलमनन्तकम्

Transliteration

vṛṣabhastatra dātavyaḥ samyagyātrāphalepsubhiḥ | evaṃ yaḥ kurute yātrāṃ tasya phalamanantakam

Translation

यात्रेचे संपूर्ण फळ इच्छिणाऱ्यांनी तेथे वृषभाचे दान करावे. जो असा यात्राविधी करतो, त्याचे फळ अनंत होते.

Word by Word

• वृषभः: a bull
• वृषभः: Karma (Object as mandated item/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• दातव्यः: to be given (as a gift)
• दातव्यः: Vidheyavisheshana (Predicative qualifier/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) → दातव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भाव्य/योग्यतार्थक-तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be given’); प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; वृषभः इति विधेय-विशेषण

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Visheshana (Manner/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थक-अव्यय (adverb: ‘properly’)

• यात्राफलेप्सुभिः: by those desiring the fruit of the pilgrimage
• यात्राफलेप्सुभिः: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + इप्सु (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); उपपद-तत्पुरुषः (‘desiring the fruit of the pilgrimage’); करण/अधिकर्तृ-निर्देश

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Discourse adverb/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/in this way’)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine pronoun)

• कुरुते: performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

• यात्राम्: pilgrimage
• यात्राम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Pronoun)

• फलम्: the fruit (result)
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)

• अनन्तकम्: endless; infinite
• अनन्तकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); फलम् इति विशेषण

Speaker

Unspecified (within the Guptaprayāga-māhātmya narration)

Characters & Entities

• Guptaprayāga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is perfected by charity; dāna at a tīrtha is presented as a multiplier of yātrā merit.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Guptaprayāga, within Prabhāsakṣetra-māhātmya of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vṛṣabha-dāna—gifting a bull—as an offering connected to completing the pilgrimage’s full benefit.